Girdi yapan atafen

Ata Fen’den Eşsiz Bir Aşı

Ata Fen yeni bir aşı projesinin başlangıç toplantısını şirket merkezinde gerçekleştirdi.

TAGEM projesi olarak onaylanan Koyun pseudotüberkülozu, Kazeöz Lenfadenitis, yetiştiriciler arasında ise çıban, cırtlak, çatlak olarak bilinen apse hastalığına karşı aşının ticari olarak yapılması konusundaki ilk toplantıya İzmir, Aydın, Manisa …

İthalata İhtiyacımız Olmamalı

Ülkemizdeki kırmızı et açığını kapatmak üzere ithalat yapıyoruz.  İthalata ihtiyacımız olmayacak şekilde üretim modelleri geliştirmeliyiz.

İthalatın yarattığı ve yaratacağı sorunları sıralamaya gerek yok.

Elden gelenle öğün olmayacağını, taşıma suyla değirmen dönmeyeceğini, başkaları değil, bizim atalarımız söylemişler.  Artık bize kırmızı et …

BUZAĞILARDA IKINMA

Buzağıların ıkınması hayvanı olduğu gibi, sahiplerini de çok üzen bir durumdur.  Sorunun çözümü için öncelikle doğru teşhis ve ona göre tedavi yapmak gerekir.  Çünkü ıkınma bir belirtidir.

Ikınma birçok hastalığın ya da bozukluğun belirtisi olarak görülür.  Hiçbir zaman tek başına …

Buzağılarda Su Zehirlenmesi

Buzağıların ani ve aşırı miktarda su içmelerinden kaynaklanan bir hastalıktır.  Uzun süre önünde su olmayan, susamış dana ve buzağıların birdenbire, çok miktarda su içmeleri “su zehirlenmesi” ne sebep olur.

Buzağıların sütten kesme döneminde bu duruma daha sık rastlanılır.…

Geviş Getirenlerde Kıl Yumakları

Geviş getiren hayvanların işkembelerinde veya midelerinde bazen taşlaşmış kıl yumakları oluşur ve ölüme sebep olabilir.  Bu kıl yumaklarına “bezoar” adı verilmektedir.

Bazen bu tüy ve kıl yumakları kalitesiz kaba yem artıklarıyla birlikte olabileceği gibi, süt pıhtısı veya ağızdan verilen …

Çiğ İnek Sütünde Protein Oranı

Çiğ inek sütünde protein oranı, birçok verim özelliğinde olduğu gibi, genetik ve çevre ile ilgili olarak değişiklik gösterir.  Bazen protein düşüklüğü ile ilgili konular gündeme geldiği için, bu yönde etkili olan konulara göz atalım.

Çiğ sütte yağ ve protein oranı …

Buzağının Gözü

Buzağının gözü bize çok bilgi verir.  Yeni doğanlarda ve buzağılık döneminin ileri günlerinde değişik sorunlar karşımıza çıkabilir.  Sorunların bir kısmı doğrudan göz ile ilgili olabileceği gibi, bir kısmı da başka hastalıkların belirtisidir.

Örneğin; göz üzerinde deri parçası kalması gözün doğrudan …

Ciddi Mastitis Vakaları (Dr. A. J. Johnson)

İşletmedeki Mastitisli ineklerde  Staphylococcus aureus, Streptococcus,  Corynebacterium, E.coli etkenleri çıktığında Mastitis uzmanı Dr A.Johnson’un önerileri aşağıdaki gibidir:

Her ineğin sütünden kültür yapılmalıdır. Staphylococcus aureus bulunan inekler diğer ineklerden ayrı tutulmalıdır. Bu inekler sürüden çıkarılmalı veya en son sağılmalıdır. Bu inekleri …

Koyunlarda Baş Şişmesi

Koyunlarda baş bölgesindeki şişme (ödem) birçok hastalığın belirtisi olabilir.

Koyunların başı şişerse akla gelebilecek hastalıklar şunlardır;

Klostridyum novyi enfeksiyonları, Mavi dil hastalığı, Aktinobasilloz, apse, yara enfeksiyonları, alerji, arı veya böcek sokması, fotosensitizasyon = güneş ışığına karşı duyarlılık = yüz egzaması.…

İneklerde Böbrek Yangısı

İneklerde mikroorganizmalar tarafından oluşturulan böbrek yangısına pyelonefritis adını veriyoruz.  Böbreğin irinli iltihabı anlamına gelen pyelonefritis çoğunlukla Corynebacterium renale ve E.coli’nin oluşturduğu bir yangıdır.

Ayrıca Trueperella (Arcanobacterium), stafilokok, streptokok gibi bakteriler de pyelonefritis oluşturabilir veya diğerleriyle birlikte olabilirler.

Mikroorganizmalar böbreğe kan …

Çene Altında Şişlik

Hayvanların çene altında şişlik (ödem = su toplanması) bir hastalık değil, belirtidir.  Bu belirtinin ortaya çıkması ile birçok hastalıktan şüphe edilebilir.

Çene altındaki şişliğin ana sebepleri kansızlık, aşırı zayıflık, protein eksikliği, aminoasit alımındaki sorunlar, vitamin, mineral eksiklikleri olabilir.

Fakat, bunların …

İshal Nedir ?

İshal, özet olarak, bağırsak geçirgenliğinin bozulmasıdır.

Bakteriler, viruslar, protozoonlar, besleme hataları gibi çok çeşitli sebepleri vardır.

Bağırsak geçirgenliği bozulunca vücut sıvıları bağırsaklara geçer.  Dışkı sulanarak atılır.  Buna “ishal” diyoruz.  Sonuç su kaybıdır.  Aşırı su kaybı ise ölümle sonuçlanır.  Su vücuttan …

Sığırların John Hastalığı (Paratüberküloz)

Paratüberküloz özellikle sütçü sığırlarda görülen, süreğen ishal ve aşırı zayıflama ile ortaya çıkan tehlikeli bir hastalıktır.

Etkeni Mycobacterium avium subsp. paratuberculosistir (MAP).  Dünya çapında yaygındır.  Koyun, keçi ve yabani geviş getirenlerde de görülür.

İlk teşhisini 1894 yılında, Almanya, Dresden’de Veteriner …

Süt – Yem Fiyat Sarmalı

Süt hayvancılığı sektörü süt – yem fiyat sarmalı içerisinde bocalamaya devam ediyor.  Kesif yem girdilerinin yüzde 65 oranında ithal olduğu ifade ediliyor.  Dolar ve Euro kurları yükseldikçe yemin zamlanması kaçınılmaz bir durum.

Yem fiyatı yükselince çiğ süt fiyatı da yükselmek …

Buzağıların Sinirsel Hastalıkları

Buzağılarda sinirsel belirtilerle sık sık karşılaşırız. Bu belirtilerin arkasında neler var?

Sinirsel belirtiler bazen diğer genel belirtiler ile birlikte, kombine olarak da görülür.  Belirtiler buzağıların kaç günlük olduklarına göre değişen şekildedir.  Süt içen, yem yiyen, katı yem tüketimine ve silaj …

Buzağı Sağlığı ile İlgili Sektörler

Buzağıların sağlığı, doğal olarak, öncelikle sahiplerini ilgilendirir.  Ancak; “Buzağılar ölmesin” dediğimizde birçok sektör bu konuda işin içerisindedir.

Buzağı sağlığı, tabii ki, kuzu ve oğlakların sağlığı, ülkemiz ve tek tek işletmeler için büyük önem taşımaktadır.

Buzağı kayıplarını önlememiz şarttır.  İki …

İzmineraller

İzmineraller küçük miktarlarda büyük yararlar sağlayan 7 adet minerale verilen isimdir.  Çinko, bakır, manganez, kobalt, demir, selenyum ve iyot’a mikromineraller, mikroelementler, mikrobesinler de denilmektedir.

Günlük yaşamda her yönden gerekli olan izminerallere ihtiyaç stres dönemlerinde, doğum öncesi, doğum sonrası günlerde, ineklerin …

Kullanma Melezlemesi İle Kasaplık Dana Elde Etmek (Özet Bilgi)

Kullanma melezlemesi etçi ırkları birbiriyle melezleyerek besiye ve kasaba uygun dana elde etmeye yarayan bir yöntemdir.  Damızlık elde etmek için yapılan çalışmaların tam tersidir.

Sırrı; etçi ırkların iyi özelliklerini bir araya getirmekte gizlidir.  Buna compatibility = tamamlayıcılık adı veriliyor.  Irkların …

Ergin Sığırlarda Görülen İshaller

Buzağılarda görülen ishallerden çokça söz ettik.  Sebepleri ve koruma yöntemlerini yazdık. Ancak; ergin sığırlarda, özellikle ineklerde görülen ishaller de işletmelerde sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.  Böyle durumlarda basit bir müdahale ile sonuç alınabildiği oluyor.  Fakat bazen uzayan, sonuç alınamayan durumlar da …

Koyun ve Keçilerde Dermatofilosis

Keçilerde özellikle yüzde yaralarla, koyunlarda ise tüylerin topaklaşmasıyla ortaya çıkan bir deri hastalığıdır. Koyunlarda “topak yün hastalığı” adı verilir.

Etkeni aktinomiset grubundan gram pozitif bir bakteri olan Dermatophilus congolensis’tir.

Dermatophilus congolensis ilk defa Kongo’da (o zamanki adıyla Belçika Kongosunda) teşhis …

Topallık Verim Kayıplarına Yol Açar

İneklerde topallık, problemin şiddetine göre, büyük ekonomik kayıplara yol açar.

Topallık mecburi sürüden çıkarma sebebi olan, yani ineğin kasaba gönderilmesi ile sonuçlanan 3 ana sebepten biridir.  Kısırlık, memelerin körelmesi ve topallıktan dolayı sürülerde inekler kasaplık olurlar ve biz onlardan yararlanamadan …

Romanov Koyunu

Dünyada ünlü prolific (üretken = çok yavru veren) koyun ırklarından biridir.

Et ve yapağı üretiminde önemli bir ırktır.  Özellikle orijinal siyah yapağısı arzu edilen bir yapağıdır.

Romanov koyunu “Kuzu makinesi” olarak bilinir.  Yılda 2 kez kuzulayabilir.  Ortalama kuzu sayısı, …

Koyunlarda Scrapie Hastalığı

Scrapie koyun ve keçilerde merkezi sinir sisteminde yıkımlanmalara sebep olan, ölümcül bir hastalıktır.

Beyinde sünger benzeri oluşumlara sebep olur.  Bu grup hastalıklara TSE = Transmissible Spongiform Encephalopathy adı veriliyor.  Yani; aktarılabilir süngerimsi beyin hastalığı.  Scrapie, deli inek hastalığı ve bunun …

Sağımda Geçen Günler

Bir süt sığırcılığı işletmesinde süt verme süresinin uzaması istenen bir durum değildir.  Yabancı literatürde Days In Milk karşılığı DIM olarak ifade edilen, dilimizde SGG = Sağımda Geçen Gün veya SGS= Sağımdaki Gün Sayısı olarak söylediğimiz değer sürü yönetimi ve döl …

Myostatin

Myostatin kas yapmayı sağlayan bir protein.  Vücutta Myostatin geni ile yönetiliyor.  Ancak; bu genin kontrol altında kalması lazım.  Yoksa insan ve hayvan vücudu kastan görülmez hale gelir.

Myostatin geninin aktivitesini ve aşırı kas gelişimini ise başka bir gen kontrol altında …

İneklerde Mide Ülseri

İneklerde, bilindiği gibi, üç ön mide ve bir de gerçek mide vardır.  Gerçek mideye abomasum veya şirden adını veriyoruz.  Abomasumda erozyonlar (sıyrıklar), hatta delinmeler ile ortaya çıkan hastalığa “abomasum ülseri” denilmektedir.

İneklerin mide ülseri bir hastalık değil, bazı yapıcı …

İnekler Fabrika Malı Değil

Bunu bana bir yetiştirici dostumuz söyledi.  Çok doğru. İnekler, danalar fabrikalarda üretilmiyor.  Bir süreç var.  İsteseniz de bu süreci kısaltamıyorsunuz.  Ama süreci uzatmak kolay!  İşte o zaman danamız, düvemiz, ineğimiz eksik kalıyor.

İneğin gebelik süresi 9 ay 10 gün, tekrar …

Buzağılarda Koksidiyoz

Koksidiyoz (Coccidiosis) tek hücreli bir bağırsak paraziti (protozoa) tarafından oluşturulan, kanlı ishalle seyreden bir hastalıktır.

Etken Eimeria zuernii veya Eimeria bovis’tir.

Dünya’da yaygın bir sorundur.

Büyümede geri kalan, tüyleri matlaşmış, koyu renkli sulu dışkısı olan, sıklıkla ıkınan, durgun, halsiz, zayıf …

Koyunlarda Diş Gıcırdatma

Koyunlar diş gıcırdatıyorlarsa, bu bir belirtidir.  Dişini gıcırdatan koyun derdini anlatmaktadır.  İştahsızlık, inleme, tireme gibi, bu da hastalık belirtilerinden biridir.

İyi bir muayene ile asıl derdi bulmak gerekir.

Diş gıcırdatma ağrı, sancı, karın ağrısının başlıca göstergesidir.

İşkembe asidozu diş gıcırdatmaya …

İki Üçgen Bir Dörtgen

Büyükbaş hayvancılık, özellikle süt sığırcılığı iki üçgen ile bir dörtgenin içindedir.  Büyük süt sığırcılığı işletmeleri, çiftlikler, küçük aile işletmeleri, hatta ülkeler bu konulara dikkat ettikleri müddetçe işleri yolunda gidecek ve gelişecektir.

Birinci üçgenimiz besleme, sağlık, genetik üçgenidir.  Hayvanların doğru beslenmesini, …

İneklerde Burun Kanaması

Bazen ineklerin burnu kanar.  Bu kanama sadece burun kanaması tarzında olduğu gibi, ağız ve burundan kan gelmesi şeklinde de olabilir (Hemoptysis + Epistaxis).

İneklerde burun kanamasının birçok sebebi vardır.  Bunlardan en ilginç olanı Vena Cava Caudalis Trombozu’dur.  Vena Cava Caudalis …

İneklerin Süt Yağı Düşüklüğü

İneklerin süt yağı ırk, besleme, çevre koşulları, genetik, mevsim ve mastitis ile ilgili olarak düşebilir.

Irklar arasında, en çok süt yağı bulunan süt Jersey ırkındadır.  Ortalama süt yağı %4,60 olan Jersey ırkını, %4,04 ile Brown Swiss ırkı takip eder.  Holstein

Hayvancılığımızın Düşmanı Yeraltı Çetesi

Çiftlik hayvanlarımızın başına dert olan birçok hastalık var.  Ama; ikisi, tüberküloz (verem) ve brusellosis, bu iki sürü hastalığı işletmelerimizin başındaki en büyük dertler.

Ülkemizdeki yaygınlıkları hakkında kesin bilgi ve bulgu yok.  Rivayetler muhtelif.

Ben neden bu iki hastalığa “yeraltı

Buzağılarda Beynin Su Toplaması

Hidrosefalus adı verilen bu doğmasal anormallik doğum esnasında göze çarpar.  Buzağının beyninde aşırı sıvı birikmesi, kafatasının içinde su toplanması sonucunda başın ön tarafı kubbeleşmiş, baş öne doğru büyümüştür.

İlk belirti güç doğum olarak karşımıza çıkabilir.  Buzağının başı büyük olduğu için …

Buzağı Sağlığı İçin Yapılması Gerekenler

İlk koşulumuz kuru – temiz ve havalandırmalı ortam.

Büyüklerden ve diğer hayvanlardan ayrı bir doğum bölümü.

1-      Göbek kordonu iyotlu bir solüsyona batırılacak veya iyotlu solüsyon ile silinecek.

2-      Ağız sütü ilk olarak en az 2 litre, tercihen 4 litre …

Ülkemizdeki Sığır Barınakları

Sığır barınakları nasıl olmalı ?

Kuru, temiz ve konforlu olmalı.  Havadar olmalı.  Bu koşulların sağlanamadığı barınaklarda inek, buzağı, düve, dana barındırmak hayvanlara eziyettir.

Eziyet ettiğimiz hayvanlardan da verim bekleyemeyiz.

Ülkemizdeki barınakların birçoğu, hatta “modern” diye yapılanların da, ne yazık …

Süt Sığırcılığında Genetik ve Çevre

Süt sığırcılığında ülkemizin bir genetik ilerleme yaşadığı yadsınamaz şekilde ortadadır.   Ancak; genetik yetenekler çevre koşulları ile ortaya çıkıyor, ya da ülkemizde olduğu gibi, ortaya çıkamıyor.

Ülkelere göre, ırkların resmi süt verim ortalamalarına göz atarsak; ABD’de Holstein ırkı ortalaması 11.646 litre, …

Spermalar ile İlgili Saha Çalışmaları

ABD’de boğa spermaları ile ilgili saha çalışmaları çok değerli bilgiler içeriyor.  Orada bunları yapmak kolay.  Kayıtlar doğru ve düzenli tutulduğu için spermaların vaadettiklerini çiftliklerde görme şansı rahatlıkla kontrol edilebiliyor.

Boğa sperması kataloglarında her yıl giderek artan bazı bilgiler yer alıyor.  …

Onca Buzağı Kaybı Varken

Ülkemizde buzağı kayıpları döl kayıplarıyla başlıyor.  Son günlerde çok miktarda soru alıyorum.  Yavru atma, erken doğum, ölü doğum, döl tutmama, dönme.  Hiçbir soru sahibi laboratuvar tahlili yaptırmamış.  Ama soru çok yalın.  “İneklerimiz yavru atıyor, ne yapabiliriz?”

Son zamanlarda artan …

Kırmızı Et Çalıştayı

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımızın 17-19 Ekim 2014 tarihinde Kızılcahamam’da düzenlediği Kırmızı Et Çalıştayının, Besi Dönemleri ve Besi Maliyeti çalışma grubunda yapılan mevcut durum tesbitinde sorunlar aşağıdaki gibi sıralanmıştır;

1-      Et ihtiyacı vardır.  Et arzı yeterli değildir.

2-      Sığır karkas …

Kripto

Kripto Cryptosporidium parvum tarafından oluşturulan Criptosporidiosis hastalığının kısaltılmış ismi.  Cryptosporidium parvum bir protozoa, yavrularda, özellikle buzağılarda, bazen kuzu ve oğlaklarda şiddetli, aşırı sulu ishale sebep oluyor.

Ikınma, çimento renginden sarıya doğru renkte görülen sulu dışkı bu hastalıktan şüphelenmemize sebep oluyor.  …

İnekler Her Zaman Haklıdır

İnekleri çok iyi gözlemeliyiz.  Çünkü tam olarak neler olup bittiğini sadece inekler anlar.  İyi gözlersek bize de anlatırlar.

Gübre değerlendirmesi de ineğin bize anlatacaklarını anlamak için iyi bir yöntemdir.  Böylece işkembe fonksiyonlarını, yemlerin ne kadar iyi sindirilebildiğini anlayabiliriz.

İnek gübresinin …

Besicilikte Besleme İpuçları

Genç erkek sığırları büyüme dönemlerinde uygun yemlerle besler ve canlı ağırlık kazanmalarını sağlarsak “besicilik” yapmış oluruz.  En önemli şartımız bu işin ekonomik olmasıdır.

Besicilikte iki önemli girdi vardır.  Uygun dana ve uygun yem.  Danalar dışarıdan alındığında mutlaka bir “…

Karın Şişkinliği Yapmayan Ot

Özellikle yurtdışında, ABD’de mera ıslahında kullanılan, yapay mera oluştururken ekilen bir ot çok dikkat çekici.

Gazal Boynuzu.  Onlar Birdsfoot trefoil diyorlar.  Latincesi, Lotus corniculatus.  Araştırınca ortaya çıktı ki; bu ot Akdeniz havzasının doğal bitkilerinden biri.

Gazal Boynuzunun bizi ilgilendiren en …

İnekler Kusar mı ?

Evet, inekler nadiren de olsa, kusarlar.  İnekler hızla, aceleci bir şekilde yem yerler, sonra yediklerini ağızlarına getirip tekrar çiğnedikten sonra yutarlar.   Ama, bazı durumlarda yedikleri ağızlarından dışarı çıkabilir.  Yani kusabilirler.

İneklerin kusmasına (vomiting, emesis) sebep olabilecek durumlar şunlardır;

1-     Akut …

Çok Bilinmeyenli Denklem

Şu kadar sağmal inek alsam, inekçiliğe başlasam, kârlı bir iş yapmış olur muyum?

Bu soru ile defalarca karşılaştım.

Yanıtlaması çok zor bir soru !

 Tam anlamıyla “çok bilinmeyenli bir denklem”

Öncelikle beş bilinmeyenli denklemi çözmek lazım.  Onları yanıtlayabilirsek, sonra …

Buzağının Geviş Getiren Olması

Bilindiği gibi yeni doğmuş buzağı tek midelidir. Abomasum, şirden veya şırdan adı verilen gerçek mideye ek olarak buzağılar, sonraki günlerde üç ön mide oluştururlar. Böylece, geviş getiren haline gelirler.  Bu, geviş getiren hayvanların sindirim sistemlerinin evrimidir.

Süt içen buzağının üç …

A1 ve A2 Süt

Dünya’da bu konuda tartışmalar yaşanıyor.  Tartışmaları başlatan Yeni Zelanda Lincoln Üniversitesi Tarım Ekonomisi Tarımsal Yönetim ve Zootekni bölümünden Prof. Dr. Keith Woodford.

Dr. Woodford sütteki Kazein’in Beta Kazein fraksiyonuna göre sütleri ikiye ayırıyor.  Bunlardan biri Beta Kazomorfin 7 içeren sağlıksız …

2018 Buzağı Yılı

Basından öğrendiğimize göre güzel haberler var.  Önümüzdeki yıl “Buzağı Yılı” olacak.  Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımız gebe ineklere ücretsiz septisemi aşısı yapacak.

Bir farkındalık oluşmuş.  Gelinen nokta harikadır.

Tabii ki, bugüne kadar söylediğimiz gibi buzağı kayıpları kader değildir. Çareleri …

Jersey Irkının Değerini Bilelim

Jersey sığır ırkı küçük yapılıdır. ABD’de “yürüyen tereyağı fabrikası, yürüyen peynir fabrikası” derler.  Sütü yüzde 5-6 yağlıdır.  Yağsız kuru maddesi de yüksek olduğundan daha çok peynir elde edilir.  ABD’de sütünü peynir fabrikasına satan üreticiler miktara ilave olarak yağ ve …

Etçi Sığır Irkları İle Ticari Melezleme Şemaları

Etçi sığır ırklarıyla melezleme yapma ve sürekli F1  melezi elde ederek daha yüksek et verimi sağlama konusunda çok sayıda yazı yazdım.

Bu uygulamaya ABD’de cow and calf operation, yani inek-buzağı operasyonu adı veriliyor.  Böylece karkas ağırlığı, karkas kalitesi arttırılıyor.  Diğer …

Üretim Şart

Her konuda olduğu gibi hayvancılık alanında da üretim şart.

Sadece üretim yetmiyor, ürettiğimiz değerleri kaybetmemek de şart.

Diğer yandan üretimi kısıtlayan bazı problemlerimizin olduğunu biliyor ve yaşıyoruz.  En çok üzerinde konuşulan üretim kısıtlayıcı faktör meralarımızın bir kısmının kullanım dışı olması.  …

Mastitisli Süt

Bana en çok sorulan sorulardan biri de “mastitisli sütü buzağılara içirebilir miyim?” sorusudur.

Bu konuda benim yanıtım her zaman “hayır” olmaktadır.

Duruma iki yönden bakmak gerekir.

Birincisi, mastitisli süt denilen sıvı gerçekten süt müdür?

İkincisi,  neden mastitis ?

Mastitisli süt …

Koyunların Enzootik Yavru Atma Hastalığı

Koyunlarda görülen Chlamydophila abortus enfeksiyonudur.

Chlamydophila abortus ( Chlamydia psittaci) koyunların yavru atması veya ölü doğum ile sonuçlanan, Ovine Enzootic Abortion ( OEA) veya Enzootic Abortion of Ewes  (EAE) adı verilen hastalığa sebep olmaktadır.

Hastalık yavru zarları, rahim akıntıları ve …

İneklerin Süt Verimi Nelere Bağlıdır ?

Eski bilgilerimize göre sanırdık ki; ineğimiz genetik olarak üstün verimli bir ırktan ise, kaliteli kaba ve kesif yemlerle besliyorsak çok süt alırız.

Yıllar içinde ve yeni bilgiler, yeni çalışmalar ortaya çıkınca bu iki koşulun tamamen yeterli olmadığı anlaşıldı.

Evet, ırkımız …

Dr. Monfore

Dr. Monfore yakın zamanda ABD’den gelip bize eğitim veren bir veteriner hekim.  Uzun yıllar klinik çalışmaları yapmış.  Şimdi çiftlik danışmanlığı yapıyor.

Bize ABD’deki son gelişmeleri sundu.  Çok ince noktalara, küçük ayrıntılara ne kadar önem verdiklerini bir kez daha gördük.

Dr. …

İneğin 365 Günü

İneğin doğum yaptığı günden tekrar doğum yapana kadar geçen süreyi ele alalım.  Burada iki önemli nokta gündeme geliyor.  Birincisi sütçü ineklerden bir yılda 1 buzağı alamıyoruz, ikincisi de buzağılama aralığı ortalama 1 ay veya bir buçuk ay kadar uzuyor.  Başka …

Zoonozlar

Hayvanlardan insanlara geçebilecek olan hastalıklara zoonoz adı verilir.
Zoonozlar listesinde yer alanlar: Bakteriler, Mantarlar, Virusler, Protozoalar, Helmintler. 

Bazı Zoonozlar: Kuduz, Toxocara canis, Trichopytosis-Kellik-Ringworm, Echinococcosis (Echinococcus granulosus), Bordetella henselae, Tuberculosis, Brucellosis, Camplyobacter jejuni, Listeriosis, Lyme disease, Leptospirosis, Anthrax (Şarbon), Taenia saginata-cysticercus

İnekler Neden Düşük Yapar ?

İnekler bazen ne yazık ki düşük yaparlar.  Gebeliğin ilk 42 günü içindeki atıklara “erken embriyonik ölüm” adını veriyoruz.  Daha sonraki aylarda fetusun prematüre olarak atılmasına “abortus” diyoruz.  Eskiler sıkt kelimesinden kaynaklanan deyişle  “sıkıt” derlerdi.  Çiftçiler “yavru

Suni Tohumlama Yaptırılması Desteklenmelidir

Son zamanlarda inek ve düvelere suni tohumlama yaptırmayıp boğaya çeken hayvan sahiplerinin çoğaldığını duyuyoruz.  Suni tohumlama hayvanlarda ırk ıslahını sağladığı kadar, hayvan hastalıklarının, özellikle de zoonoz hastalıkların yayılmasının azaltılması konusunda büyük yararlar sağlar.

Suni tohumlama için sperm ithali ve üretiminde …

Sığırların Pembe Göz Hastalığı

Sığırların gözlerinin kızarmasına ve gözyaşı akıntısına sebep olan bu hastalığa pink eye = pembe göz hastalığı adı verilmiştir.  Literatürdeki adı Enfeksiyöz Bovine Keratokonjunctivitis (IBK)’tir.

Hastalık etkeni Moraxella bovis adı verilen bir mikroorganizmadır.  Moraxella bovis enfeksiyonları genellikle yazın görülür ve hayvanlar …

IBR

IBR sığırların viral bir hastalığıdır.

Etkeni Bovine Herpes virus’tur (BoHV-1, BHV  1)

Hastalık bulunduğu ve hasar verdiği organa göre isim alır. Sığırların solunum yolu enfeksiyonlarında Infectious Bovine Rhinotracheitis (IBR) adını alırken, dişilerin üreme organlarında IPV = Infectious Pustular Vulvovaginitis, erkeklerin …

Her Koyun Yerinde Ağırdır

Her taş yerinde ağırdır sözünden yola çıkarak bu başlığı attım.  Ülkemiz yerli koyun ırklarımız yönünden zengindir.  Ayrıca bilimsel çalışmalar ile yapılan Avrupa ırklarının yerli ırklarımızla melezlenmesi yöntemiyle dayanıklı, verimli ve uyum yetenekleri yüksek koyun ırkları elde edilmiştir.  Buna rağmen koyun …

Buzağı Kayıplarını Önleyici Uygulamalar

Buzağı Kayıpları Kader Değildir

    Çaresi Vardır.

1-     İlk koşulumuz, kuru, temiz, havalandırmalı ortam.

2-     Buzağı büyüklerden ayrı bir yerde barındırılmalı.

3-     Anneye doğuma  1 ay kala aşılama. (Septisemi ve enterotoksemi aşısı)

4-     

Buzağı Yetiştirme

Buzağılar sürünün geleceğidir.  İyi beslenmiş buzağılar ise “iyi bir sürü” oluşturmanın temelidir.  O sebeple buzağı yetiştirmeye “doğru adımla” başlamak başlıca koşuldur.

Doğru adımla başlamak buzağının hayatta kalmasını sağlamak ile başlar.  Ancak; devamını doğru getirmek gerekir.  Buzağı süt içen …

Süt Sığırcılığı İle Uğraşanlar

Süt sığırcılığı ile uğraşanlar aslında nelerle uğraşırlar?

İlk başta bunun yanıtı; ineklere uygun miktar ve kalitede yemler verip, sütünü iyi fiyatla satabilmektir.  Ama işin içindekiler bilirler ki; uğraşılacak birçok konu vardır.

Süt sığırcılığı işletmelerinde olmasını hiç istemediğimiz, fakat zaman zaman …

Koyunlarda Sarılık

Sarılık belirtidir.  Öncelikle göz yuvarlağının ve konjunktivanın sararması ile göze çarpar.  Tüm dokular sararır.   Safranın içindeki madde olan bilirubin’in birikmesi ve kana karışması sarılığa sebep olur.

Arkasında yatan sebep karaciğerin veya kanın yıkımlanmasıdır.

Karaciğerde veya kanda yıkımlanmaya yol açan hastalıklar …

İnekler Neden Ölür ?

Ne yazık ki;  bazen işletmedeki ergin inekleri de kaybederiz.  Bu kayıplara ani ölümler dışında zorunlu olarak mezbahaya gönderilen inekleri de katmak gerekir.

Ani ölümler klostridyum enfeksiyonları sebebiyle, özellikle klostridyum botulinum’un sebep olduğu botulism’den dolayı olabilir.  Bazen Histophilus somni enfeksiyonları da …

Bir Çiftlik Fan Koydu

Bir çiftlik bu yaz fan koydu.  Serinletme yapmaya başladı.  Kendi ifadelerine göre; 10 litre ortalama süt artışı sağladı.  Çok sayıda ineği olan bu işletme sadece fan ve serinletme sistemi ile büyük kazanç elde etti.  Fan konulmasaydı ortaya çıkacak olan süt …

Sığırların Kanlı Bağırsak Hastalığı

Sığırlarda ve çoğunlukla sağmal ineklerde görülen, ölüm ihtimali yüksek bir hastalıktır.

Dünya’da ilk defa 1991 yılında rapor edilmiştir.

Hastalık Kanlı Bağırsak Sendromu (HBS=Hemorragic Bowel Syndrome), Jejunal hemorrhage syndrome (JHS) veya Ölü Bağırsak olarak adlandırılmaktadır.

Hastalığın ülkemizdeki durumu ve yaygınlığı konusunda …

Theileriosis

Tayleriyoz (theileriosis)  sığırların kan paraziti hastalığıdır.  Etkeni Theileria annulata denilen bir hücre içi protozoon parazittir.

Ülkemizde bundan daha hafif belirtilerle hastalık oluşturan Theileria mutans’ın varlığı da bildirilmektedir.  Koyun ve keçilerde görülmesi muhtemel Theileria etkeni ise farklıdır.  Bizim üzerinde duracağımız etken …

Sığırlarda Nitrat Zehirlenmeleri

Sığırlar normal miktarda nitratı sindiren ve proteine çevirebilen hayvanlardır.  Geviş getirenlerin işkembesinde bulunan bakteriler nitratı nitrite, sonra amonyağa, amino asitlere ve proteine dönüştürürler.

Ancak çeşitli sebeplerden fazla miktarda nitrat alınması zehirlenmeye sebep olur.  Nitrat zehirlenmesi “oksijensizlik” demektir.

Geviş getiren hayvanların …

Koyun-Keçi vebası

Etkeni virüs olan bu hastalık küçükbaşların vebası, koyun – keçi vebası, küçük geviş getirenlerin vebası =PPR olarak bilinir.  Daha çok keçilerde görüldüğü için “Keçi Vebası” denilmekle birlikte, hastalık koyunlarda ve yaban hayatındaki küçük geviş getirenlerde de görülür.

Etken virüstür …

Buzağı Mamaları ile Besleme Tablosu

 

Verilen  miktarlar  en  az  olması  gereken  miktar  olup  daha  çok  verilirse  buzağı daha  gürbüz  olur  .  Bu  durum ileride  düve  ,  inek  veya  besi  danası  olduğunda  daha yüksek  performans  göstermesini  sağlar .

Tablo sütle  buzağı  besleyenler  için  de   geçerlidir.…

Bugün Vereceğiniz Kararlar Yarını Etkiler

Boğa seçimi hayvancılık işletmelerinin en çok üzerinde durması gereken konudur.  Çünkü bugün vereceğimiz kararlar yarını etkileyecektir.  Hem de büyük ölçüde.

Şimdi boğa seçiminde karar verirken baktığımız indeksler var.  Boğa kataloglarının ilk yapıldığı yıllarda sadece 3 veri varken şimdi veriler çoğaldı.  …

Geleceğe Yönelik Öngörüler

Süt endüstrisinde 2025’e kadar neler olacağı hakkında tahmin yürütebilir miyiz ?

Bu yönde süt sektörünün verilerini toplayan ve yayınlayan sütçülük araştırma merkezi IFCN’nin birtakım öngörüleri var.

IFCN Dünya nüfusunun 2015-2025 yılları arasında 1 milyar kişi artacağını tahmin ediyor.  Bu duruma …

Kör Doğan Buzağılar

Sığır yetiştiriciliği yapan çiftliklerde, ne yazık ki, bazen buzağıların kör olarak doğduklarını biliyoruz.

Amaurosis = Bakar Körlük diyebileceğimiz bu bozukluk büyük oranda buzağının emmek için annesinin memesini bulamaması ile anlaşılır.

Buzağılarda doğmasal körlük ile karşılaştığımızda genellikle ilk akla gelen A …

Neleri Öğrenemedik

Yıllardan beri elime geçen her türlü olanağı kullanarak doğru bilgileri hayvan sahiplerine anlatmaya çalışıyorum.  Gazete, dergi, TV, broşür, web sayfası, sosyal medya ve benzeri iletişim araçlarıyla yetiştiricilere ulaşmaya çalıştığım konularda ilerleme sağlayıp sağlayamadığımı şöyle bir gözden geçirdim.

Temiz havanın yem …

Koyunlarda Sınır Hastalığı ( Border Disease )

Koyun ve keçilerin viral bir hastalığıdır.   Border Disease, Hairy  shaker veya  Fuzzy lambs disease adıyla bilinir.  İngiltere’de 1959 yılında Galler sınırındaki koyunlarda görülen problemler üzerine yapılan araştırmalar sonucu teşhis edildiğinden hastalığa Border (sınır) hastalığı adı verilmiştir.  Keçilerde ise ilk teşhis …

Kız Görme Turları

Dünya çapında boğa sperması satan genetik firmaları kız görme turları düzenliyorlar.  Özellikle ABD’den tüm dünya ülkelerine sperma ihracatı yapan firmalar daha sonraları spermaları alıp kullanan ülkelerden bayilerini ve müşterilerini davet edip boğaların kızlarını görmelerini sağlıyorlar.

Son yıllarda, özelikle 2006 yılından …

İneklerde Yumurtalık Kistleri

İneklerde yumurtalık kistleri döl verimi yönünden sığırcılık yapan işletmelerin başına gelen en büyük sorunlar arasındadır.

Doğum yapmış olan bir ineğin tekrar kızgınlık göstermesine ve döl tutmasına engel olan kistler elle ya da ultrasonla kesin olarak teşhis edilirler.

Döl tutmama şikayetiyle …

Sığır İthal Ettiğimiz Ülkeler

Ülkemize kırmızı et yetmedi.  Besiye uygun dana ithal ettik.  Sonra kesimlik dana, sonra da et ithal ettik.  İthalata devam ediyoruz.  Besiye uygun danaların fiyatları halen çok yüksek.

Şöyle bir bakarsak;  ithalat yaptığımız ülkelerin temel iki özelliği ortaya çıkar.  Birincisi etçi …

Koyun ve Keçilerde Apse Hastalığı

Koyun ve keçilerde apse oluşmasında akla ilk gelen, her zaman, Kazeöz Lenfadenitis (CL, CLA) ya da koyun pseudotüberkülozu denen hastalıktır.  Yetiştiriciler arasında çıban, cırtlak veya çatlak olarak bilinir.  Etkeni Corynebacterium pseudotuberculosis  (CPS) adı verilen bir bakteridir.  Bakteri vücudun dışarıdan görülen …

İneğin Doğumdan Sonraki İlk Kızgınlığı

İneğin doğum yaptıktan sonraki ilk kızgınlığını kaçıncı gün gösterdiği büyük önem taşır.

Doğum sonrası üç önemli görevimiz vardır.  Buzağıyı yaşatmak, süt verimini yüksek seviyede tutmak ve ineğin tekrar gebe kalmasını sağlamak.

İneğin tekrar gebe kalması için kızgınlık göstermesi ve yumurta …

Buzağılara Antibiyotikli Süt Verilir mi ?

Bu soru çoğunlukla gündeme gelir.  Ancak; arkasında başka sorular taşır.  Antibiyotik hangi sebeple kullanılmış ? İnek için antibiyotik kullanmaya ihtiyaç duyulan hangi problemle karşı karşıyayız ?

Doğumu takip eden saatlerde ve günlerde ineğe antibiyotik enjekte etmeyi gerektiren vakalar genellikle kuru …

SOP

Standard Operating Procedure kelimelerinin kısaltılmışı olan SOP her işletmede kullanılması gereken bir yöntemdir.  Tercüme edersek; standart işletme yönetimi veya standart işlemler diyebiliriz.

SOP tüm işletmelerde olduğu gibi hayvancılık işletmelerinde de kullanılmalıdır.  Ülkemizde belli başlı birkaç işletme dışında, ne yazık ki, …

Başlıca Etçi Sığır Irkları – 2

BLONDE DE AQUITAINE

Fransız kökenli bir ırktır. Özellikle ön kısmının, kaburga bölgesinin kaslı olmasıyla tanınır. Bir çok ırkla melezlenebilir. Karkas randımanı çok yüksektir.

  • Akitanya Sarısı olarak tercüme edebileceğimiz bu ırk,  Fransa etçi sığır ırkları arasında sayıca üçüncü sırada yer alır.

Başlıca Etçi Sığır Irkları – 1

CHİANİNA

Orta İtalya kökenli bir ırktır.  ABD’ye götürüldüğü 1970’li yılların ardından Chianina x Angus Melezi Chiangus,  Chianina x Hereford Melezi Chiford,  Chianina x Main Anjou Melezi Chimaine ırkları elde edilmiştir.   Beyazdan griye değişen renktedir.  Vücudunun uç kısımları siyah olabilir.  Yüzü …

Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Gezinti Alanları

Süt sığırcılığı işletmelerinde son yıllarda, kapalı, duvarlı ve gezinti alanı bulunan çok sayıda barınak yapıldığını gözlüyoruz.

Bu tip barınak yapıları ancak; içinde hayvan yokken iyi gibi görünen, içine hayvan konulduktan sonra ise “Sürü Yönetimi” ne aykırı olduğu keşfedilen işletmelerdir.…

Sığırların Öldürücü Nezlesi

Sığırların viral bir hastalığıdır.  Hastalığa Sığırların Gangrenli Nezlesi,  Malignant Catarrhal Fever, Coryza Gangrenosa bovum veya kısaca Koriza adı verilmektedir.

Hastalığın bulaşması kuzu ve koyunlar vasıtasıyla olduğundan yetiştiriciler arasında “Koyun hastalığı”  olarak bilinir.

Hastalığın etkeni Herpesvirus ailesinden, Macavirus genusuna mensup  …

İneklerde Dil Yuvarlama

Sığırların bazı anormal davranışları vardır.  Kendini emme veya başka ineği emme, idrar içme, kulak emme, kenar demirlerini çiğneme veya yalama, dil yuvarlama veya dil oynatma bu anormal davranışlardan bazılarıdır.

Hayvanların dil yuvarlamaları, dilini tamamen dışarı çıkarıp sürekli oynatmaları yem tüketiminde …

Dünyanın En Ünlü Koyun Yetiştiricisi

ABD Virginya Eyaletinde Mount Vernon’da Temmuz 2015’de George Washington’un çiftliğini ve evini ziyaret etmiştim.

ABD Bağımsızlık Savaşının Başkomutanı, ilk Başkanı, 1 Doların üzerinde resmi olan George Washington’un bir çiftçi olduğunu o zaman öğrendim.  Bitkisel ve hayvansal üretim yapan, ürettiklerini satan, …

Koyunların Delibaş Hastalığı

Koyunların kendi etrafında dönmesi ile ortaya çıkan,  parazitik bir hastalıktır.

Halk arasında Delibaş Hastalığı, bazen de dönmeç adı verilen bu hastalık bir köpek tenyası (şerit) olan Taenia multiceps’in larvasının koyun ve keçi beynine yerleşmesi sonucunda ortaya çıkar.

Köpeklerde şerit hastalığı …

Koyun ve Keçilerin Ağızlarında Yara

Koyun ve keçilerde ağızda yaralar ile ortaya çıkan birçok hastalık vardır.  Diğer belirtiler ile bir arada değerlendirilmezse hastalıklar birbirleriyle karıştırılabilir. O yüzden ağız yaraları ile seyreden hastalıklarda ayrıcı klinik teşhis için başka belirtiler olup olmadığına özellikle dikkat edilmelidir.

Ağızda, dudaklarda …

Çiftlik Hayvanlarında Antibiyotik Kullanımı

Doğru bir teşhis ile doğru dozda ve doğru zaman diliminde kullanılan antibiyotikler olumlu sonuç verirler.

Hayvanım hasta oldu, hangi antibiyotiği kullanayım?

Bu sorunun cevabı bazıları için gayet basittir.  Daha önce kullanılmış bir antibiyotiği kullanabiliriz.  Ama; gerçek böyle değil.

Eğer geriye …

Buzağılarda Doğmasal Bilek Dikleşmesi

Yeni doğmuş buzağıların sadece tırnaklarının ucuyla basabildikleri doğmasal (Kongenital) bir anormalliktir.  Buzağı yere tırnak ucuyla (sümbük) basabilir.  Tabanıyla basamaz.  Buna sebep olan fleksor (bükücü) tendonun kısa kalmasıdır.

Bu anormalliğe Fransızca’da Bouleture (Buletür) adı verilmektedir.  Buletür’ün arkasındaki asıl sebebin kalıtım olduğu …

Belçika Mavisi

Belçika Mavisi etçi sığır ırkıdır.  Arka bacaklarda çift kas (çift gluteus kası) olmasıyla ve et / kemik oranının yüksekliği ile ünlüdür.

Belçika’nın Hesbaye ve Condroz bölgelerinden köken almıştır.  Çok uzun süreli melezlemeler sonucunda, yıllar içerisinde ortaya çıkmış bir ırk olup, …

ABD’de Örnek Bir Çiftlik

ABD’nin Wiskonsin Eyaletinde, şimdi üçüncü nesil tarafından yönetilen bir aile işletmesi, Sunburst Dairy, tam örnek alınacak ideal çiftlik ve referans işletme.

Çiftlik sahibi Brian Brown ve Eşi Yogi Brown. Brian’ın eşi Yogi çiftliği yönetiyor.  Brian sadece boğa sperması seçiminde etkin.…

Sığır Barınaklarında Aydınlatma

Sığır barınaklarında aydınlatma hem barınak içindeki hayvanlar, hem de işletmede çalışanlar için gereklidir.  Aydınlatma, bilindiği gibi, gün ışığından yararlanma ve ışıklandırma şeklindedir.

Işığın melatonin senteziyle ilgisi vardır.  Melatonin sentezi geceleyin, karanlıkta artar.  Kandaki melatonin seviyesi yükselir.  Bu durum bir dinlenme …

Çiftlik Hayvanlarında Suni Tohumlamanın Yararları

Suni tohumlama ineklerde ırk ıslahında kullanılan yöntemlerin en başta gelenidir.  Evet, birçok yöntem olmakla beraber, halen en çok kullanılan, ırk ıslahı yöntemlerinin yıldızı suni tohumlamadır.

Sektördeki herkes bunu bilmektedir. Ama, suni tohumlamanın en az ırk ıslahındaki rolü kadar sağlık kontrolünde …

Sığırlarda Kış İshali

Sığırlarda birdenbire süt azalması, iştahsızlık, kanlı, sulu dışkı ile ortaya çıkan bir hastalıktır.  En çok kış aylarında ortaya çıktığı için “Kış ishali, Kış dizanterisi”  olarak isimlendirilmiştir.

Hastalık Koronavirüs ile ilgili olarak ishal ve solunum yolu enfeksiyonlarıyla kombine olabilir.  Bu …

İnek Doğurduktan Sonra

İnek doğduktan sonra bir buzağımız ve alabileceğimiz bolca sütümüz oluyor.  Bize de 3 büyük görev düşüyor.  Yeni doğan yavrumuzu canlı tutmak, süt miktarını en üst seviyeye yani pik seviyesine çıkarmak ve uzun süre yüksek seviyede tutmak, ineği tekrar gebe bırakabilmek.…

İneklerde Döl Veriminde Çipli Sperma Teknolojisi

ABD’deki Harvard Üniversitesinde Türk Bilim Adamı Prof. Dr. Utkan Demirci tarafından bulunan, halen insanlarda embriyo transferi (Tüp bebek)  teknolojisinde kullanılan çipli sperma hayvancılık sektöründe de kullanılmaya başlandı.

Çip serviks ve uterusun (rahim boynu ve rahmin) yapısını andıran bir düzenek şeklinde …

Buzağılar Neden Kusar ?

Buzağıların kusması çok faktörün etkili olduğu bir reflekstir.

Bilindiği gibi buzağıların ön mideleri yoktur.  Sadece şirden (abomasum) adı verilen, geviş getirmeyenlerdeki gibi bir mideleri vardır.

Süt emmeye veya sütle beslenmeye devam edilirken, bir yandan taneli yemler, diğer yandan selülozlu yemler …

Sağım Yapılırken Nelere Dikkat Edilmelidir ?

İneklerin sağımı süt sığırcılığı çiftliklerinin en önemli konusudur.  Sağımdaki dikkatsizlikler, kurallara uymama, ihmaller sonunda “mastitis” olarak karşımıza çıkıyor.

Böyle bakınca “meme yangısı = mastitis” olaylarının sağım ile, sağımcı ile doğrudan ilgili olduğunu kesinlikle anlıyoruz.

Mastitis bir üçgenin içindedir.  İneğin …

İnek Yatacak

Tabii, burada sağlıklı bir ineğin yatmasından ve geviş getirmesinden söz ediyoruz.

İnekler günlerinin çoğunu yatarak ve geviş getirerek geçiren hayvanlardır.  İnekler günde  4 işlem gerçekleştirirler.  Yem yerler, su içerler, sağıma giderler, yatarlar.  Beşinci işi, eğer gebe değillerse, 21 günde bir …

Euro Tier

Geçtiğimiz hafta Almanya’nın Hannover kentinde yapılan Euro Tier fuarına katıldık.

Hannover’de 2 yılda bir yapılan fuar Avrupa’nın en büyük hayvancılık fuarı.  Bu yıl 15-18 Kasım arasında gerçekleştirilen fuarda Türkiye’den çok sayıda ziyaretçi vardı.

Euro Tier fuarı alanı çok büyük ve …

Enerji

Enerji olmadığında hiçbir şey yapılamadığını günlük yaşamımızdan biliyoruz. Enerjinin önemini olmadığı zaman daha çok anlıyoruz.

İnekler için de enerji çok önemlidir.  İneklerin doğum yaptıktan sonra enerjilerini ve kalsiyum gereksinimlerini karşılamak pek kolay olmuyor. Doğum öncesi rahminde bir yavru büyüten, buzağısına …

İneklerin Yem Tüketimi

Süt sığırcılığında ineklerin yem tüketimi nelere bağlıdır ?

Bu sorunun yanıtı her zaman kuru madde üzerinden verilmelidir.  ABD’de iştah veya yem tüketimi yerine “Kuru madde alımı” şeklinde söylenir.  İneğin iştahı kesilmiş, yemini tüketmiyor ise “Kuru madde alımı düştü

AFFİRM (Fertility First) ve BOVİTEL

514
Accelerated Genetics’ten yepyeni ve benzersiz iki teknoloji (EKİM 2006);

AFFİRM (Fertility First) ve BOVİTEL

WWS ortaklarından biri olan Accelerated Genetics 2001 yılından beri devam etmekte olan çalışma sonuçlarını Ekim 2006 da Wisconsin?Madison’da yapılan World Dairy Expo’da basına ve dünya’daki …

Dünya Süt Sığırcılığı Fuarı

ABD’de,  Wiskonsin Eyaletinin başkenti Madison’da her yıl 4-8 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen Dünya Süt Sığırcılığı Fuarına katıldık.  Dünyanın en büyük ihtisas fuarı olan WDE (World Dairy Expo) da yenilikleri, gelişmeleri izlemenin yanı sıra sütçü ırklardan her birinin yarışmalarını da izleme fırsatı …

Suni Tohumlama Uygulamasıyla Döl Tutmayan Hayvanlarda Dikkat Edilmesi Gereken Konular

1.Beslenme
Enerji noksanlığı, protein-enerji dengesizliği, kuru dönemde bilinçsiz beslenme, sürünün genel durumu, kalitesiz kaba yem, vitamin-mineral noksanlıkları

2.Barınak koşulları
Kapalı, boynundan bağlı ağır sistemleri, kötü bakım koşulları

3.Kızgınlık kontrolü-tohumlama zamanı
Kızgınlığın başladığı zamanın tespiti, tohumlama zamanının kaçırılması

4.Tohumlama esnasında spermanın

Sığırların Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Tedavi

Sığırların solunum yolu enfeksiyonları çok faktörlü hastalıklardandır. Stres faktörleri, viruslar ve bakteriler devreye girerek hastalığı oluştururlar. Bu yüzden tedavi akılcı bir seçenek değildir. Asıl olan korumadır. Koruma stres yapıcı faktörleri önleme, viruslara ve bakterilere karşı aşılama yöntemleriyle mümkün olur. Ancak;

Sığırlarda Solunum Yolu Enfeksiyonuna Karşı Koruma ve Tedavi

SIĞIRLARDA FİBRİNLİ PNEUMONİ

(Lober Pneumoni=Kruppoz Pneumoni)

Sığırcılıkta rastlanan en önemli hastalıkların başında gelir. Özellikle Besi Sığırcılığında Solunum Sistemi Hastalıkları en büyük kayıba neden olan hastalıklar olma özelliğini sürdürmektedir.

Kayıplar:
1-Ağırlık Kayıpları
2-Ölümlerle Olan Kayıplar
3- Tedavi Masrafları A.B.D.’de

Sığırlarda Kalıtsal Kusur ve Hastalıklar

Her ırk bazı genlerin taşıyıcısı olabilir. Modern DNA testleri son yıllarda bu tip genetik kusur ve hastalıkların tanınmasına yardımcı olmuştur. Bu genetik problemler resessif genlerle ilgili olup, buzağıya ebeveynlerinden geçmek suretiyle ortaya çıkarlar. Bunlara birkaç örnek verecek olursak; Zik-Zak hastalığı,

Mineral ve İzmineraller

Kalsiyum Fosfor (Ca/P); ineklerin sağlığı, performansı, süt verimi, gebeliği ile ilgili minerallerdir. Belli bir oran içerisinde bulunmalıdırlar. Kalsiyum kemik ve dişlerin gelişimi, kan pıhtılaşması ve kas kontraksiyonları için gereklidir. 

Fosfor yine kemik ve diş gelişiminde rol oynar. Aynı zamanda DNA

Koyunların Akciğer Kanseri

Koyunların Akciğer Kanseri

Koyunların virus etkenli, kronik bir hastalığıdır.  Keçilerde de görülür.  Bu hastalığa “nefes nefese kalma” hastalığı denebilir.  Zaten ilk defa bu şekilde teşhis edildiği için “Jaagsiekte” hastalığı olarak bilinmektedir.  Etken; Onkojenik  Betaretrovirus’ tur.

Koyunların akciğer kanseri …

Koyun ve Keçilerde Gebelik Zehirlenmesi (Gebelik Toksemisi)

Birden fazla yavru taşıyan gebe koyun veya keçilerde ortaya çıkan bir hastalıktır.  İkizlik hastalığı veya ketosis olarak da bilinir.

Annenin enerjisinin birden fazla yavruya yetmediği durumda ortaya çıkan hastalığın en önemli belirtileri;  iştahsızlık, durgunluk, diş gıcırdatma, nefesin aseton kokması, kas …

İşte Irk Islahı

Erzurum’da Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan IRK ISLAHI çalışmalarından birkaç görüntü.

Proje yöneticisi Dr. Abdülkadir Özlütürk Cep Tel: 0505 796 19 90 İş Tel: 0442 327 14 40

Etçi Sığır Irklarında Boğa Seçim Kriterleri ve Pedigri Bilgileri

E.P.D: Expected Progeny Difference = Beklenen progeny farklılığı: değerlendirilen tüm boğaların performans ortalaması ile karşılaştırıldığında bir boğanın yavrularında beklenen performans farklılığıdır.

ACC: Accuracy = Doğruluk, isabet. Bir boğanın genetik değeri ile ilgili güvenilirlik ölçüsüdür. Bir verinin yüksek doğruluk derecesi, o

BVD – MD

BVD (Bovine Viral Diarrhae) ve MD ( Muscosal Disease) hastalıklarının kısaltılmış halidir.  BVD-MD dünya çapında yaygın viral bir sığır hastalığıdır.  Etken Pestivirus ( Flaviviridae) ailesinden bir virus olup, her yolla bulaşabilir.  Ağız yoluyla, tükürük (salya), burun akıntıları, dışkı, idrar,  rahimden …

Süt İnekçiliğinde Kimler Kar Eder ?

Tabii ki sütünü iyi fiyata satıp, yemi ucuza maleden kâr eder.

Ama bunlar genellikle sütü üretenin elinde olmayan durumlardır.  O zaman,  tamamen süt fiyatı ve yem fiyatına bel bağlamak “sürdürülebilirlik” ve kârlılık için yeterli değildir.

Başka birçok konu vardır …

Sığırlarda Kronik Karın Şişkinliği

Sığırlarda karın şişkinliği çok çeşitli sebeplerden dolayı ortaya çıkan bir durumdur.  Sol tarafta, yani sol açlık çukurluğu adı verilen bölgede oluşan şişkinlikler bir takım yöntemlerle tedavi edilebilirler.

Eğer şişkinlik tedavi edilemiyorsa, sıklıkla tekrarlıyorsa, yapılan tedavi girişimlerine rağmen arzu edilen sonuçlar …

Yavrunun Mumyalaşması

Mumyalaşma rahim içerisinde yavrunun ölüp, yavru sularının vücut tarafından emilmesi sonucunda ortaya çıkan bir durumdur.

Mumyalaşma çoğunlukla 3-8 aylık arası gebeliklerde oluşur.  En çok görüldüğü aylar 4., 5. ve 6 ıncı aylardır.

İnek fetuslarının mumyalaşmasının iki önemli sebebi vardır.  Birincisi …

Leptospirosis

Leptospirosis; L.canicola, L.grippotyphosa, L.hardjo, L.ictero-haeamorragiae ve L.pomona’ nın oluşturduğu zoonoz bir hastalıktır.

Sığırcılık işletmelerinde Leptospirosis hem buzağıların hem de yaşlı sürünün ortak bir enfeksiyöz hastalığıdır.  Genellikle hastalık vücuda burundan, boğazdan veya yaralardan girer.  Leptospirosis su ile bulaşır.  Enfekte hayvanların idrarı …

Kanlı Süt

Bazen yeni doğum yapmış düve veya ineklerin sütlerinin kanlı olduğu görülür.  Hemolactia adı verilen bu olgular çoğunlukla memedeki kılcal damarların çatlaması sonucunda ortaya çıkar.

Memelerin aniden sütle dolarak gerilmesi, sağımda haşin davranılması, sağım makinesinin vakum ayarının yanlış olması, memeye isabet …

Keneler

Keneler insan ve hayvanlar için en tehlikeli dış parazitlerdendir.  Literatür bilgisine göre ; Dünyada 900 civarında , ülkemizde ise 46 çeşit kene türü bulunmaktadır. Hayvancılık ile uğraşanlar keneleri bilirler.  Hayvancılıkla uğraşmayanların ise, “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi”  ile keneler gündemlerine …

İneğin Memesinden Süt Damlaması

Sağım dışında bazı ineklerin memesinden süt akması anormal bir durumdur.  Süt kaçırma, süt damlatma dediğimiz bu duruma tıp dilinde “Incontinentia lactis” adı verilir.

Süt kaçırmanın ana sebebi meme içi basıncın artması, meme başındaki büzücü kasların ise gevşemesidir.   Tabii bunun arkasında …

Damızlık

Döl almak için kullandığımız hayvanlara “damızlık” adını veriyoruz.  Örneğin; damızlık inek, damızlık boğa, damızlık koç, damızlık teke, koyun, keçi gibi.

Damızlık tam anlamıyla “kendi gibi, kendine benzer bir tane daha yapabilen” demektir.  Örnek verecek olursak; Kıbrıs’ta yoğurt mayasına …

Çayırda Hayvan Besleme

Ülkemizde büyükbaş hayvanların bir kısmı, küçükbaşların ise büyük bir bölümü çayır, mera ve otlaklarda beslenmektedir.

Bu arada çokça karışıklığa sebep olan iki deyimi basitçe açıklamak yararlı olur.  Ekstansif, entansif.  Biz hayvanların önüne yem koyuyorsak entansif, hayvanlar kendi yemlerini kendileri buluyorsa …

Besicilikte Koruyucu Hekimlik

Açık veya kapalı besicilikte birtakım koruyucu hekimlik çalışmaları yapmak şarttır.  Ancak; koruyucu hekimlikte açık serbest sistem ile kapalı bağlı sistemler arasında bazı küçük farklar olabilir.

Öncelikle koruyucu hekimliğin sadece aşılamalar ile yapılacağını düşünmemek gerekir.  Koruyucu hekimlik her şeyden önce …

Sığırcılıkta Sürü Yönetiminin Temel İlkeleri

Sürü yönetiminin dört temel ilkesi vardır ki, bunlara uyulmazsa sürüyü kesinlikle yönetemeyiz.

1-Kuru,  2- Temiz, 3- İyi kayıt , 4- İyi gözlem

Birbirinden ayrılmaz bu ilkelere uymayan işletmeleri izlediğimizde başarılı olamadıklarını görüyoruz.

İneklerin yattıkları yerlerin, buzağıların bulundukları ortamların “…

Sütçü Keçi Irkı: Alpin

Sütçü keçi ırklarından biri de Alpine (Alpin) keçisidir.  Fransa ve İsviçre Alplerinden köken alan Alpine ırkı keçilerin tarihsel gelişiminde, günümüzden 11-12 bin yıl önce şimdiki İran dağlarında yaşayan yaban keçilerinden, Bezoar veya Pasang (Pashang) keçilerinden orijin aldığı tahmin edilmektedir.

Alpin …

İnekler Neden Kesime Gider ?

İneklerin kesime gönderilmesine  “sürüden çıkarma “ adı da verebiliriz.

Sütçü sığır işletmelerinde iki şekilde sürüden çıkarma söz konusudur.   Zorunlu çıkarma, gönüllü çıkarma.

Zorunlu çıkarma kesime gönderme anlamına gelir.  Ama, gönüllü çıkarma bazen başka bir işletmeye satma veya kesime gönderme şeklinde …

Listeriosis

Listeriosis Listeria monocytogenes adı verilen gram pozitif bir mikroorganizma tarafından oluşturulan, insan ve hayvan sağlığı açısından tehlikeli bir hastalıktır. Listeria monocytogenes çevre koşullarına çok dayanıklı bir bakteri olup, topraktan ve çoğunlukla sindirim yoluyla bulaşır.  Genellikle  geviş getiren hayvanlarda görülmekle birlikte, …

Buzağının Göbeği

Buzağıların (aynı zamanda malak, kuzu ve oğlakların) doğar doğmaz göbek kordonları mutlaka dezenfekte edilmelidir.  Yeni doğan hayvanların ilk tanıştığı mikroorganizmalar annelerinin dışkılarındaki ve çevredeki mikroorganizmalardır.  Bunların başında E.coli gelir.  E.coli ile hazırlanmış antiserumların kullanılması ve göbek kordonunun dezenfeksiyonu, doğum bokslarının, …

Ayrshire

Ayrshire İskoçya kökenli, ünlü bir sütçü sığır ırkıdır.  İsmini Glasgow kentinin güney batısındaki Ayr bölgesinden almıştır.  1800 lü yıllardan önce Dunlop sığırı olarak bilinen bu sütçü ırk daha sonraki yıllarda Ayrshire olarak adlandırılmıştır.  ABD?de yetiştirilmeye başlandıktan sonra, ilk yetiştirici birliği …

Macaristan’da ve Ülkemizde Sığırcılık

Geçen hafta Macaristan’daydım.  Bir dizi toplantı ve seminere katıldım.  Bunlardan biri Macaristan Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği CEO’su Laszlo Bognar’ın sunumuydu.  Sunumu izleyince bu konuyu değerlendiren bir yazı kaleme almayı düşündüm.

Macaristan’ın nüfusu : 10.198.315

Toplam sığır sayısı: 821.000

 İnek sayısı: …

Çiftlik Veteriner Hekimi

Süt sığırcılığı ile ilgilenen bir çiftlikte veteriner hekim olarak çalışanların bakış açıları serbest klinik hekimlerinden tamamen farklı olmalıdır.

Serbest klinik çalışması yapan veteriner hekim çoğunlukla sonuçta oluşmuş bir vakaya müdahale eder.  Geçmişte alınmamış önlemler, yapılmış ihmaller hayvanın hasta olması sonucunu …

Paratüberküloz (Susan Kerr)

PARATÜBERKÜLOZ (JOHNE’S DISEASE)

Susan Kerr, Washington Eyalet Üniversitesi Öğretim Görevlisi- Klickitat Country, Yayın Tarihi: 2011 Sonbahar, CiltNo: Cilt.VI No.4

Paratüberküloz (Johne?s Disease), ruminantlarda bulaşıcı, tedavisi olmayan ölümcül bir hastalıktır. Bir ülkedeki sütçü sürülerin % 68’inde ve etçi sürülerin % 8’inde …

Irk Islahında Neredeyiz ?

Sığırların ırk ıslahında Avrupa’dan, ABD’den ve Kanada’dan çok gerilerde olduğumuz ne yazık ki, yadsınamaz bir şekilde gerçektir.

Tarihsel süreçte bulunduğumuz yeri incelemek yararlı olacaktır.  Önce; Irk Islah Birliklerinin kuruluş tarihlerine göz atalım.

ABD Holstein Birliğinin kuruluş  tarihi 1885 yılıdır.  İngiltere …

Duvar ve Perde

Sığır barınaklarında duvara, yarım duvara ve gezinme alanına ihtiyaç yoktur.  Sütçü sığır barınaklarında uzun süreli uğraşlardan sonra yarım duvara razı olunmuş gibi görünmekle beraber, bu da doğru değildir.

Duvar sevdasından ülkemizin sadece kışın çok soğuk olan bölgelerinde değil, ılık olan …

Biberon Hataları

Buzağılara ağız sütü, süt veya buzağı maması içirirken kullanılan biberonların yanlış kullanımı yüzünden ne yazık ki, buzağı kayıplarıyla karşılaşıyoruz.

Buzağılara biberon ile ağız sütü içirmek şu anda yapılan en önemli yanlışların başında gelmektedir. Tekniği açısından; hayvanlara bir şey içirirken kesinlikle …

Sürü Korelasyonu

 Sütçü sığır işletmelerinde ideal sürü korelasyonu şöyledir;

Toplam yüz adet ineği olan bir çiftlikte 83 adet sağılan, 17 adette kuruda inek olur.  Sağılmakta olan 83 adet ineğin sağım periyodları ve verdikleri süt miktarı değişiktir.  Çiftlikte 2 adet hasta veya tedavide …

Sürü Sahibinin Kontrol Paneli

Bir sütçü sürü sahibi işlerinin yolunda gidip gitmediğini nasıl anlar? Bir sürü sahibi ineklerini, düvelerini, buzağılarını emanet ettiği insanları nasıl kontrol eder? Bir sürü sahibi işlerini emanet ettiği elemanlarını kontrol ederken hangi raporları istemelidir?

İşletmede işler yolunda gidiyor mu ?

Mastitis Üçgeni

İneklerin meme yangıları, yani mastitis bir üçgenin içinde yer alır.  Üçgenin köşelerinden birinde inek ve çevresi, diğerlerinde ise sağımcı ile sağım makinesi vardır.

Mastitis süt sığırcılığı işletmelerinin en büyük dertlerinden biridir.  Gizli ve görünen (klinik) mastitis yukarıda adı geçen üçgenin …

İneklerin Kullanım Kılavuzu

İnekler bir dayanıklı tüketim eşyası olsaydı, yanında bir kullanım kılavuzu verilirdi.  Biz de bolca süt ve yavru beklediğimiz ineklerin yanında bir kullanma kılavuzu versek yerinde olmaz mı?

Bilindiği gibi, ineklerin elden çıkmasına sebep olan en önemli problemler aslında “kullanıcı

Size Tanıdık Geliyor Mu ?

İneklerin dört gizli derdi vardır.  Sahiplerine sorulduğunda çoğunlukla bu hastalıkların veya bu sorunların ineklerinde olmadığını söylerler.  Çünkü, adı üstünde, gizli dertlerdir.  Bunları sayarsak; gizli hipokalsemi, gizli asidoz, gizli ketosis ve gizli mastitis’dir.

İneklerin sahibine aynı soruyu başka türlü sorarsak yanıtları …

Süt Sığırcılığında Kriz Fonu

Süt sığırcılığı sektörü her beş yılda bir büyük krizlerle karşılaşıyor.  Demek ki; bile bile lades! Olan bitenden ders alınsa tarih bu kadar sıklıkla “tekerrür” etmezdi.

Yine de, madem bu konu sıklıkla gündeme geliyor, bazı çareler üretilmesi, üzerinde düşünülmesi gerekir.…

Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Karnesi

Bir karne alındığında sonraki dönemde sonra hangi derslere daha çok ağırlık vermek gerektiği ortaya çıkar.  Karne geçmişi görme, geleceği planlama olanağı sağlar.

Eğer süt sığırcılığı işletmeleri de geçmiş günlerde yaptıklarını görmek ve gelecekte hangi dersleri daha çok çalışmaları gerektiğini anlamak …

Somatik Hücre

Süt sığırcılığında yaşanan sorunlardan biri de mastitis yani, meme yangısıdır.İki çeşit meme yangısı söz konusudur.  Klinik (görünen) ve subklinik (gizli).

Klinik meme yangısı çevresel mikropların memeye meme başından girmesi suretiyle ortaya çıkar.  Çevresel mikroorganizmalar gübre içerisinde, altlıklarda, yatak yerlerinde yaşayan …

İneklerin Karnı Neden Şişer?

Bazen ineklerin ve besi, danalarının karnı şişer.  Bu şişkinlik sol tarafta olur.  İneğin aniden iştahı kesilir.  Hatta, sancı başlar.  Durgunlaşır.  İdrar ve dışkı yapmakta zorlanır.

Geviş getiren hayvanlar diğerlerinden çok farklı olarak üç bölümlü ön mideye sahiptirler.  Diğerlerinin midesine denk …

2015 ‘den 2016’ya Hayvancılığımızın Durumu

Hayvancılık sektörümüz 2015’ten 2016’ya bazı problemlerle girdi.  Başlıca problemleri sayarsak; Şap Hastalığı, basının Afrika Hastalığı adını verdiği  LSD (Sığır Çiçek Hastalığı, Sığırların Nodüler Ekzantemi) ülke çapında yayıldı.  Diğer iki konu ise; çiğ süt fazlalığı, kırmızı et kıtlığı.

2015’ten devreden iki …

Danalar Neden Öksürür?

Öksürük solunum yolu enfeksiyonunun belirtisidir.  Pneumoni veya zatürre adı verilen akciğerlerdeki enfeksiyon  stres ile başlar.  Özellikle besi danaları nakliyenin ardından, yaşadıkları stresin şiddetine göre 3-10 gün içerisinde pneumoni’ye yakalanıyorlar.  Penumoni tedavisi güç, pahalı ve nükseden bir hastalıktır.  Tedavi her zaman …

Şap Hastalığı İnsanlara Bulaşır mı ?

Çift tırnaklı hayvanların viral bir enfeksiyonu olan Şap Hastalığı “teorik” olarak insanlara bulaşabilir.  Ülkemize doğu illerimizden giren ve NEP 84 adı verilen yeni bir Şap virusu tüketiciler arasında tedirginlik yarattı.  Öncelikle söylemek gerekir ki; tedirgin olacak bir durum söz …

Şap Salgını

Ülkemiz yine bir “Şap Hastalığı” tehdidi altında.   Ne yazık ki;  hastalık hızla yayıldı ve yayılma sürüyor.  Türkiye’nin en doğusundan en batısına, kuzey ve güney illerimize yayılarak hayvan üreticilerimizin korkulu rüyası oldu.

Şap Hastalığı bilindiği gibi çift tırnaklı hayvanların viral …

Lindell Whitelock İşletme Ziyaret Raporu

İşletme Ziyaret Raporu

Türkiye, Haziran 2015

 

Lindell Whitelock

Teknik Danışman

World Wide Sires

Giriş ve Metot:

İşletmeye ziyaret amacımız, koşulları ve operasyonu gözden geçirip işletmenin daha karlı hale geçmesi için önerilerde bulunmak idi.  Danışmanlık ziyareti esnasında işletmenin yönetimde sorumlulukları olan …

Süt Sığırcılığı İşinde Ayakta Kalabilmek

Şimdi buna “sürdürülebilirlik” diyorlar.  İngilizce ?den tercüme sürdürülebilirlik her zaman süt/yem paritesine bağlanan bir terim olarak kullanılıyor.

 Süt/yem paritesi 1/1.5 olduğunda, yani 1 Litre süt parasıyla 1,5 kg yem alınabildiğinde “sürdürülebilirlik”  pozitif oluyor. Paritenin 1/1.5 oranından daha yüksek …

Tetra Ağacı Yaprağı

Ulusal yayın yapan tarım kanalı Bereket TV’de haftada bir gün canlı yayınlanan “Hayvan ve Sağlık” isimli program yapıyorum.  Önceki hafta konumuz “Keçi ve Keçi Sütü”olarak seçilmişti.  Programda izleyicilerden bolca soru geldi.  Sorulardan biri Samsun Vezirköprü’den bir izleyici …

Keçi Sütü

Son yıllarda ülkemizde bol sütlü Saanen keçilerinin artması keçi sütünün yeterince bulunması sonucunu doğurmuş, süt miktarı yeterli olunca gerekli hammaddeyi sağlayan işletmeler keçi sütünü ve keçi sütünden yapılmış ürünleri pazara sunmaya başlamışlardır.  Bilindiği gibi artık market raflarında keçi sütü ve …

Montbeliard Sığır Irkı

Fransa’da Holstein ırkından sonra, popülasyon olarak ikinci sırada bulunan, Kırmızı-alaca sığırlardır.

Montbeliard (Montbeliarde) sığırları aslen Franco-Swiss (Fransız-İsviçre) ırkı kabul edilir.  İsviçre’nin batısı ile, Fransa’nın doğusunu kapsayan sınır bölgesinde yetiştirilen bir ırktır.

Irk önceleri Alsatian, Femeline, Tourache, Comtoise, Bernese gibi çeşitli …

Süt Sığırcılığında Dört Önemli Rakam

Süt sığırcılığının en önemli girdilerinin yem, işçilik ve enerji maliyetleri olduğunu biliyoruz.  Bazı dönemlerde süt fiyatları düşüyor, kriz yaşanıyor.  Böyle günleri atlatan çiftlikler aslında ayrıntılara dikkat eden, kayıpları en düşük seviyede olan çiftliklerdir.  Kayıpları  önleyemeyen çiftlikler ise, özellikle kriz yaşanan …

Vücut Kondisyon Skorları ve Açıklamaları

1.5
Bu ineğin vücut kondisyon skoru 1.5’tur ve anahtar indikatörleri göstermektedir. Her kaburga keskin ve belirgin olarak sırt kemiği boyunca görülmektedir. Kısa kaburgalar da tek tek ayrıca görülmektedir.




2.0 
Vücut skoru 2 olan inek çok zayıftır. Sağlığı iyi olabilir, ancak

Suyu Yeniden Anlamak

Canlılarda suyun önemini bilmeyen yoktur.  Hayvan beslemede ise protein, enerji, kuru madde, lif gibi konular arasında suyun önemi bazen unutuluyor.   Rasyon, yem formülü gibi konular görüşülürken su akla gelmiyor.  Hâlbuki su yukarıda sayılanlardan çok daha önce gelen bir besin maddesidir.  …

Süt Sığırcılığında Sürü Yönetimi İlkeleri

PROF. DR. SAYIN HAZIM GÖKÇEN’DEN ALINTIDIR.

Süt sığırcılığının amacı süt üretmek, aracı ise yavru elde etmektir. Çünkü, yavru olmayınca süt de olmaz. Süt sığırcılığının karlı olabilmesinin temel koşulları yılda bir sağlıklı yavru elde etmek ve 305 gün sürdürülebilir miktarda süt

Sürü Yönetimi

Sürü yönetimi bildiğimiz konuların sırayla ve belli bir disiplinle yapılmasından ibarettir. Amaç kazançlı ve sağlıklı, ortalama ömrü uzun bir sürü yaratmaktır.

Bugünün buzağıları yarının inekleri olacağına göre, konuya buzağılamadan başlayalım;
Buzağımızı doğuracak olan ineğimiz kurudadır. Kurudaki inek iyi havalandırılmış, rahat

Sığırlarda Topallık ve Suç Ortakları

Süt sığırlarında topallık işletmelerin en büyük dertlerinden biridir. Topallık aynı zamanda başka problemlerin habercisi ya da işbirlikçisi de olabilir.

Süt sığırlarında topallık çoğunlukla ayaklardan ve genellikle de tırnaklardan başlayan problemlerle karşımıza çıkar. Ağır cüsseli hayvanlarda görülme sıklığı diğerlerine göre iki

Sıcaklık Stresi

Sığırlarda sıcaklık stresi süt verimini ve döl verimini kötü yönde etkiler. Ülkemizde soğuktan korkulmakla birlikte, sıcaklığın, özellikle 22°C’nin üzerine çıkan ortam sıcaklığının sığırlara ne derece zarar verdiği bilinmez. Ancak “soğuktan değil sıcaktan kork” deyimini son yıllarda özellikle söylemeye

Piedmentosa

BU İLGİNÇ SIĞIR IRKINI TANIYALIM

Piedmentosa (piedmontese) etçi sığır ırklarından biridir. Ana vatanı kuzey İtalya’da Alp dağlarıdır. Ancak ataları Pakistan kökenli sığırlardır. Diğer etçi sığır ırklarına göre inekleri daha sütlüdür. Yılda 2-2,5 ton civarında süt verirler. Hatta İtalya’nın bazı bölgelerinde

Limousin (Etçi Sığır Irkı)

Fransa kökenli bir ırktır. Adını Fransa’daki Limousin bölgesinden almıştır. Limousin sığır ırkının tarihinin Avrupa kıtası kadar eski olduğu söylenmektedir. Irkın ilk resmi kabul tarihi 1854 yılıdır.

Limousin ırkında baş küçük, boyun kısa, ancak vücut uzundur. Kalçalar özellikle kaslıdır. Renk altın

Ketosis (Asetonemi)

Sütçü ineklerde erken laktasyonda görülen, hipoglisemi ve hiperketonemi ile karakterize metabolik bir hastalıktır.

Ketosis olaylarında kan şekeri düşer, kanda, bütün vücut sıvılarında ve dokularında keton cisimcikleri adı verilen Aseton, Asetoasetat, Betahidroksibutirat miktarları artar. Abomasumun (Şirdenin )yer değiştirmesi, metritis, sonun atılamaması,

İneğin 24 Saati

Bir inek 24 saat içinde, yani 1440 dakikada sadece dört iş yapar.  Yem yer, su içer, sağılır ve yatar, geviş getirir.  İneğin yaşamı sadedir.  İnek gezmekten, ayakta durmaktan hoşlanan bir hayvan değildir.  Eğer çayırda, merada olsaydı ot bulmak için gezebilirdi.  …

İneklerde Güç Doğum

İneklerde güç doğum buzağı kaybı, bazen ineğin kaybı ve çoğunlukla da bir sonraki gebeliğin gecikmesi sebebiyle döl kaybı ile sonuçlanabileceğinden, bir süt sığırı işletmesinin önemle üzerinde durması gereken bir konudur. Büyük yavru, ikizlik, döl yolunun kayganlaşmaması, yavrunun ters pozisyonda gelmesi

İneklerde Doğumdan Sonra Oluşabilecek Problemler

Bu problemler “ineklerde enerji metabolizması ile ilgili problemler” ve “Kalsiyum/Fosfor metabolizması ile ilgili problemler” olarak da sayılabilir.

Hipokalsemi = Süt Humması
Retentio Secundinarum = Sonun atılamaması
Şirdenin (Abomasum) yer değiştirmesi
Ketosis
Metritis
Mastitis

İNEKLERDE DOĞUMDAN SONRA GÖRÜLEBİLECEK ÖNEMLİ PROBLEMLER:

İneklerde

İneklerin Kuru Dönemi

Gebe ineğin bir sonraki sağım dönemine sorunsuz olarak hazırlanması, etkin bir süt verimine geçebilmesi, uygun şekilde buzağılaması, buzağısına ağız sütü hazırlayabilmesi ve tekrar gebe kalabilmesi için gebeliğinin son döneminde sağılmaması olayına “Kuru dönem” adını veriyoruz.

Kuru dönem 45-60 gün …

Hereford Etçi Sığır Irkı

Dünyada nam salmış etçi sığır ırkı Hereford,İngiltere Adasının güney batısında, Bristol Kanalının kuzeyinde yer alan Herefordshire bölgesinden köken almıştır. Kırmızı-beyaz renkleriyle tanınır.  Kırmızı ton kahverengiden kiraz kırmızısına kadar değişen niteliktedir.

Enseden başlayıp başı, boynu ve gerdanı takip ederek karın altına …

Buzağıların Rahim İçi Büyüme Geriliği

Bu problem tüm memelilerde görülür. Kısaltılmış adı IUGR olarak bilinir.  İngilizce olarak “Intra Uterine Growth Retardation” kelimelerinin baş harflerinden oluşmuştur.    Kuzu ve oğlaklar için de aynı problem geçerlidir.

Bu tip bozukluklarda;  doğan yavru küçüktür.  Problem hayat boyu yavrunun peşini …

Süt Sığırcılığı Çiftliklerinde Loğusa Takip Programı

Loğusa takip programı ABD?de yaygın olarak uygulanan, yararlı olduğu kanıtlanmış bir programdır.

Doğum padoğundan,  loğusa bölümüne alınan inek veya düve burada en az 30 gün izlenir.  İlk yıllarda 15 gün izleyen çiftlikler yararını görünce bu zamanı 30 güne çıkardılar.  Hatta …

Süt Sığırcılığı Çiftliklerinde Maliyet Kontrolü

Genel olarak çiftliklerde “maliyet kontrolü”  yapalım dendiğinde akla hep “en ucuz girdileri alalım, maliyetleri azaltalım” fikri gelir.  Gerçekten öyle midir ? Belki en ucuza girdileri almak maliyetleri arttıran bir unsur bile olabilir.  Örneğin; yonca veya kuru ot temini yerine …

ABD’ de Süt Sığırcılığı

ABD’de süt sığırcılığı bizim için şimdilik  “masal” gibi bir şey.  O sebeple masal gibi anlatacağım.

ABD’de 1940 yılında 20 milyon inek varmış.  Süt verim ortalaması ise laktasyon başına 2063 kg. imiş. Bu rakamlar 2010 yılında  8,9 milyon inek ve …

Düvelerde Güç Doğum

Düveler ırkın erişkin haline göre, henüz %75’lik bölümüne gelmiş olan sürünün genç kızlarıdır. Holstein ırkı düvelerin başlıca sorunlarından biri, ilk doğumlarında %8 civarında güç doğum olma ihtimalidir. Holstein ineklerde bu ihtimal %3 iken, Holstein düvelerde %9 idi. Kolay doğum ile …

Sığırcılık İşletmelerinde Silajın Önemi

Yıllar içerisinde silajı, silajın önemini öğrendik.  Giderek doğru silaj yapmayı ve ineklere kaliteli silaj yedirmeyi de öğrenmemiz gerekiyor.

Silaj, başka bir deyimle ot turşusu sığırcılık için ve özellikle süt sığırcılığı yapan işletmeler için çok yararlı bir yemdir.  Bir yemde aranan …

Sütçü Sığır İşletmelerinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları

Koruyucu hekimlik uygulamaları sürü yönetiminin en önemli bölümüdür.  Buna yurt dışındaki çiftliklerde proaktif çalışma adını veriyorlar.  Bizdeki uygulamalar henüz reaktif uygulamalar halindedir.  Yani; her şey olup bittikten ve hasarlar oluştuktan sonra onu düzeltmeye çalışan bir durumdayız.  Hâlbuki proaktif davranabilseydik önceden …

İneklerde Goldilocks Diyeti

Kuru dönemdeki ineklerin beslenmesi doğum sonrası çıkabilecek problemler, doğumu takiben süt veriminin pike çıkması, ağız sütünün imali gibi konularda büyük önem taşır.

Son yıllarda dünya’da özellikle  steam up (yüklenme) diyeti öneriliyor.  Geçiş dönemi yemlemesi olarak adlandırılan, gebeliğin son üç haftalık …

Düvelerde Döl Verimi Sorunları

Düvelerin döl tutma oranları ineklere göre yüksektir. Normal şartlarda daha kolay döl tutarlar.

Düvelerde döl tutmama sebebi olarak en çok bilinen sorun ikiz eşliliğidir.  Freemartinizm denilen bu durum erkek eşi olan ikiz dişi buzağının kısır olarak doğmasıdır.   Ancak; düvelerin döl …

Besicilik ve Süt Sığırcılığı

Bazen yatırım yapmak isteyenler sorarlar, hangisini tercih edeyim, besicilik mi, süt sığırcılığı mı?

Kanaatimce; birbirine alternatif olamayacak kadar iki farklı iş koludur besicilik ve süt sığırcılığı.  İkisi de sığırcılık diye düşünülse bile, ortak tarafları çok azdır.  Farklılıkları ise yapılmadan anlaşılmaz.…

Sütçü Sığırlarda Klinik Mastitisin Karaciğer Yağlanması ile İlişkisi

Mutlu Sevinç, Abdullah Başoğlu,
Ahmet Semacan, İsmail Şen, Murat Boydak
(S.Ü. Veteriner Fakültesi)

Çalışma Özeti: Mastitisli sığırların önemli bir kısmında karaciğer yağlanmasının da belirlenmesi, hastalıkla karaciğer yağlanması arasında bir ilişkinin olduğu ve yağlanmanın derecesine bağlı olarak karaciğer fonksiyonlarında da bozukluklara

Suni Tohumlama Nedir?

Irk ıslahında en kolay ve dünyada en çok kullanılan yöntem Suni Tohumlama‘dır. Suni tohumlama; kızgınlıktaki ineğin rahmine boğa tohumunun, özel bir aletle, bırakılmasıdır.

Suni tohumlama ile üstünlüğü kanıtlanmış boğa tohumları kullanılarak gelecek nesillerin daha verimli olması sağlanır. Boğadan çiftleşme

Sığırlarda Kan İşeme

Sığırlarda kan işeme iki şekilde oluşur;
1.Hematuri
2.Hemoglobinüri

Hematuri’de idrar bekletildiğinde ya da santrifüje edildiğinde dibinde çökelti oluşur. Hemoglobinüride bekleme ya da santrifüje edilme ile dipte çökelti oluşmaz. Hematuride santrifüjden sonra renk açılır, hemoglobinüride santrifüjden sonra renk aynı

Probiyotikler




Alıntı yapılan kaynaklar:

1. Ruminantlarda Probiyotiklerin kullanımı ve Rumene etkileri, Devrim Sarıpınar, Nesrin Sulu, Kafkas Üniv. Vet. Fak. Dergisi Volume 11 / Sayı 1 / 2005

2. Hayvan Besleme, Nihat Özen, Figen Kırkpınar, Mürsel Özdoğan, Mustafa Ertürk, Yaman Yurtman

Mastitisle Mücadelede Yeni Yaklaşımlar

Mastitis süt sığırcılığında ve süt işleme sanayiinde, dolayısıyla ülke ekonomisinde büyük kayıplara sebep olan, önemli bir hastalıktır. İnek memesinin kendi doğal savunma mekanizmaları olmakla birlikte, bu anatomik, hücresel ve fizyolojik koruma yetenekleri sağlıklı, normal koşullarda çalışır. Diğer yandan ineklerin savunma

Leptospirosis

Leptospirosis; L.canicola, L.grippotyphosa, L.hardjo, L.ictero-haeamorragiae ve L.pomona’ nın oluşturduğu zoonoz bir hastalıktır.

Sığırcılık işletmelerinde Leptospirosis hem buzağıların hem de yaşlı sürünün ortak bir enfeksiyöz hastalığıdır. Genellikle hastalık vücuda burundan, boğazdan veya yaralardan girer. Leptospirosis su ile bulaşır. Enfekte hayvanların idrarı

İneklerin Performansını Geliştiren 10 Önemli Adım

1. Kaba Yem Kalitesi
Bir ineğin tüketebileceği yem miktarını doğrudan kaba yemin kalitesi belirler. Tıkayıcı selüloz yemden artarsa yem alımı azalır. Yem alımının azalması, önce metabolik, sonra da döl verimi ile ilgili problemleri ortaya çıkarır. Kaba yemin kalitesine en çok

Hibrid Vigor

Hibrid Vigor’u dilimize “tür azmanı” veya “melez azmanı” diye çevirebiliriz. Sığırlarda iki ayrı ırkın çaprazlamasından elde edilen, anne ve baba ırkından daha üstün özelliklere sahip olan heterozigot melezlere hibrid vigor denir. ABD’de özellikle kesimlik besi materyali yetiştirmek için uygulanan, çok

Dondurulmuş Embriyo Transferi (Fotoğraflarla)

Taşıyıcı anneler hormonlarla daha önceden
7 günlük gebe durumuna getirilir.

Embriyo transferi öncesi taşıyıcı annenin yumurtalıkları muayene edilerek embriyonun rahimin hangi tarafına yerleştirileceğine karar verilir ve
o taraf boya kalemi ile işaretlenir.

Epidural anestezi yapılır.

Sıvı azot tankından embriyo çıkartılır

Clostridium Enfeksiyonları

Hayvanlarda hastalık oluşturan bu mikroorganizmalar sporlu bakteriler olup toprakta ve hayvan gübrelerinde uzun süre canlı kalırlar. CI.Perfringens tip A, B, C, D, E ise normal olarak hayvanların bağırsaklarında bulunurlar. Sporlar uygun ortam bulduklarında vegetatif hale geçerek çıkardıkları ekzotoksinlerle …

Buzağı İshallerini Önleme Yolları


Kuyruğa bulaşmış sarı renkli
ishali olan bir buzağı

Buzağı ishalleri sütçü sürülerde görülen en önemli problemlerden biridir. ishaller, tedavi masrafları ve düşük performansa bağlı olarak olan belirgin ekonomik kayıplara neden olur. Hasta buzağılarda, dehidrasyon, elektrolit dengesizliği ve asidoza yol açan

Sığır Irkları

Dünyada çok çeşitli sığır ırkları vardır. Ülkemizde de bu ırklardan bazıları ile, yerli ırklarımız mevcuttur.

Ülkemizdeki yerli ırkları sayarsak; Yerli Kara, Bozırk, Doğu Anadolu Kırmızısı, Güneydoğu Anadolu Kırmızısı, Kilis Sığırı akla gelir. Bu ırklar ülkemiz koşullarına adapte olmuş, ancak; düşük …

İneklerde Sosyal Stres

İneklerle ilgili olanlar bilirler. İnekler sosyal hayvanlardır.  Sosyal ortamları ve statüleri değiştiğinde hemen strese girerler.  Stres bir hormonal mekanizmadır.  Stres sonucunda bağışıklık sisteminde aksaklıklar, direncin düşmesi ve hastalıklara yatkınlık söz konusu olur.

Demek ki; ineklerin sosyal stresini bilmek ve göz …

Et Hayvancılığı Araştırma Merkezi

ABD’nin Nebraska Eyaletinde kurulu MARC= Meat Animal Research Center= Et Hayvancılığı Araştırma Merkezi var. Bulunduğu yere göre kısaca “Clay Center” adı da veriliyor.  Burada ABD Tarım Bakanlığı ile Nebraska Üniversitesi işbirliği sayesinde et hayvancılığı üzerinde çeşitli araştırmalar sürdürülüyor.  Merkezin resmi …

Aile Hayvancılığında Kârlılık

Birleşmiş Milletler, FAO nun (Gıda ve Tarım Örgütünün) önerisini dikkate alarak 2014 yılını “Uluslararası Aile Çiftçiliği” yılı ilan etti .  Yıl boyunca dünyada ve ülkemizde Aile Çiftçiliği ile ilgili toplantılar düzenlendi.

 

Aile çiftçiliği “Aile tarafından yapılan tarımsal faaliyet” olarak …

Sığırcılıkta İhtisas Çiftlikleri

ABD’de her konuda olduğu gibi uzmanlaşma, branşlaşma hayvancılık işletmelerinde de gayet yaygındır. Sığırcılık işletmeleri branşlarına ve uzmanlık alanlarına göre 7 ana kategoride çalışmalarını sürdürmektedir.

*Buzağı büyüten çiftlikler
*Düve yetiştiren çiftlikler
*Süt üreten çiftlikler ( Ticari İşletmeler)
*Damızlık çiftlikleri
*Etçi ırk …

Lasko Mağarası

Uzun zamandan beri gidip görmeyi arzu ettiğim Lasko (Lascaux) mağarasına geçtiğimiz günlerde gidebildim.  Fransa’nın Akitanya Bölgesinde, Montignac kasabasına yakın Vezere vadisinde yer alan mağaranın içinde 17 bin yıl önce çizilmiş duvar resimleri var.  Mağara Unesco Dünya Mirası listesinde.

 

Lasko …

Anguslar Çeşitlidir

Etçi sığırlar çok sayıda ayrı ırkı içinde barındırırlar.  Bunların başlıcası Angus ise kendi içinde birçok soyu bulundurur. Temel olarak siyah ve kırmızı Angus olarak 2 renkte oldukları bilinse de, bunların da çok sayıda alt kategorileri vardır.  Bu sebeple Angus ırkı …

Şarbon

Şarbon memeli hayvanların öldürücü bir hastalığıdır.  Evcil ve yabani memelilerde görülür.  Hastalığın diğer adı Anthrax’dır.

Şarbon hastalığında kan ve organlar kömür rengi veya katran rengi bir hal aldığı için, hastalığa Fransızca kömür anlamına gelen Şarbon (veya; Karbon)adı verilmiştir.

Hastalığın etkeni; …

Sütçü Sığır İşletmelerinde Sürü Yönetimi İlkeleri

Süt sığırcılığı ile uğraşan çiftliklerin başarısı “Sürü Yönetimi” uygulamalarında gizlidir.  Geniş bir konu olan sürü yönetimi uygulamalarının vazgeçilmez ilkeleri vardır.  Bunlar doğru yapılırsa, ihmal edilmezse çiftlik kazançlı duruma geçer.

 

Temel ilkelerin ilk dördünü söyle sıralayabiliriz;

 

İşlerin disiplin içinde, …

Kurudaki İnekleri Serinletelim

Sağılmakta olan ineklerin yaz aylarında süt verimleri sıcaklık stresinden dolayı azaldığında, inekler sahiplerine ilk kötü sinyali vermiş oluyorlar.  Bu durum yaz ayları boyunca ve hatta takip eden aylar boyunca ineklerin başına gelecek problemlerin habercisi oluyor.   Süt sığırcılığı ile uğraşan bazı …

İneğin Yatağı

İnekler yatar ve geviş getirirlerse çiftliğe kazanç sağlarlar.  İnek normal koşulda gününün %87 sini yatarak geçirir.  İneğin yattığı yerin konforu bu yüzden çok önemlidir.
İneğin yattığı yerin kuru ve temiz olması şarttır.  Yatak yerinin ve altlığın meme yangısı (mastitis) konusunda,

Çiftlik Çalışanları

Ülkemizde hayvancılık işletmeleri giderek büyümekte, hayvancılık büyük ölçüde ikinci bir uğraş olarak görülmekte, bu yüzden de eleman çalıştırma ihtiyacı günden güne artmaktadır.  Özellikle büyük çaplı süt sığırcılığı işletmeleri eleman bulmakta zorluk çekmektedirler.

Süt sığırcılığı ile uğraşan çiftliklerde çalışanların doğru yapmalarını …

Sıcaklık Stresinde İneğin Başına Neler Gelir?

İneklerin işkembeleri bir enerji üretim ünitesidir.  Hiç sönmeyen bir kalorifer kazanı gibi sürekli çalışır ve metabolik ısı üretir. Sıcak havalar ineklerin strese girmelerine sebep olur.  Ortam sıcaklığı 24°C’nin üzerine çıktığında ineğin yem tüketimi azalır.  Sıcaktan dolayı vücut ısısı 39°C’nin üzerine …

Profesyonel Yardım

Bitkilere yardım ederiz.  Zamanı geldiğinde çapalar, budar, gübreleriz.  Aynı duyarlılığı inekler için de göstermeliyiz.   İneklere belli zamanlarda, bilinçli olarak yardım etmeye“profesyonel yardım” diyebiliriz.  İneklerin bu tip yardımlara özellikle ihtiyaçları vardır.
İneklerin yardıma, desteğe gerek duydukları durumların başında “doğum” gelir.    

İnekler İçin Kalsiyum

Kalsiyum vücut için en önemli mineraldir. Özellikle süt veren inekler için önemi gayet iyi bilinir.  Eksikliğinde süt humması veya doğum felci adı verilen hipokalsemi şekillenir.  Kalsiyum eksikliği büyümenin yavaşlaması, süt veriminin azalması, raşitizma gibi hastalık ya da bozukluklara sebep olur.  …

İnek Test Eder

Süt sığırcılığı işletmelerinde çokça gördüğümüz hatalardan biri de yem karma vagonlarının yanlış kullanımıdır.   Mikser vagon veya TMR makinası adı da verilen, yemi karıştırıp dağıtan aletler yararlı oldukları kadar, kötü kullanılırlarsa zararlı olabilirler.
Bu aletler ya yanlış dizayn edilmeleri, ya da

Buzağıları Mikroplar Öldürmez

Buzağıları mikroplar değil, ihmal ve bilgisizlik öldürüyor.  Ülkemizde doğması gereken buzağıların bir kısmı yavru atma sebebiyle canlı doğamazken, büyük bir kısmını ise ishal, septisemi ve solunum yolu enfeksiyonlarından dolayı kaybediyoruz.  Bunların yanı sıra göbek iltihabı, eklem iltihabı ve başka sebeplerden …

Sütçü Sığır İşletmelerinin Karnesi

Sütçü sığır işletmelerinde bir yıl boyunca sürüden zorunlu çıkarmaya sebep olan durumlar kayıt altına alınırsa “Yıl Sonu Karnesi” ortaya çıkar.  Bu karne ortaya çıktığında işletmenin zayıf yönleri belirlenmiş olur.  Sürüden zorunlu olarak çıkartılan inek sayısı ve sebepleri bilinirse geçmişten ders …

Hastalığın Geçmişi

Hastalığın geçmişi “hastalığı hazırlayan sebepler” anlamındadır. Hastalıkların arkasında hazırlayıcı sebepler vardır ki; bunların önlenmesi hastalığın ortaya çıkmasını önleyecek, dolayısıyla “koruyucu hekimlik” yapılmış olacaktır. Bu yönden bakarsak;  işletmelerde, çiftliklerde çalışan veteriner hekimlerin hastalıkların geçmişiyle ilgili sorumlulukları ve alabilecekleri önlemler vardır.  Eğer …

PİKA

Pika, yiyecek olmayan maddelerin yenmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Hayvanlarda ve özellikle bağırsak paraziti bulunan, dolayısıyla demir eksikliği bulunan çocuklarda görülen bir hastalık olarak bilinir.

Pika hastalığı adını Saksağan’dan alır. Saksağan bilindiği gibi kargagiller familyasından uzun kuyruklu bir kuş olup, …

Eski Bir Besicilik Çalışması

Geçmiş yıllarda yaptığım karşılaştırmalı besicilik çalışmasından söz etmek istiyorum.

Bu çalışma 1985 yılı Ekim ayı ile, 1986 yılının 5 Mayısı’na kadar olan 214 günlük süre içerisinde yapılmıştı.

O yıllarda 6-7 yıllık veteriner hekimdim. Pınar Et’te çalışıyordum. Pınar Et’in kuruluş yıllarıydı. …

Sütçü Çiftliklerde Stres Yönetimi

Stres rahatı, konforu, huzuru ve günlük rutin yaşamı bozan her şeydir. İnsanlar koskoca ineklerin strese girebileceğine pek ihtimal vermiyorlar. Ancak; bunca verim beklediğimiz inekler son derece duyarlı hayvanlar olup, derhal strese girebiliyorlar.

Stres ile mücadele sürü yönetiminin önemli bir parçasıdır. …

Pahalı Bir Hastalık: Ketosis

Ketosis, diğer adıyla asetonemi ineklerde görülen ve çiftliklere çok pahalıya malolan bir hastalıktır. Doğum sonrası enerji eksikliği sebebiyle ortaya çıkan Ketosis sütün ve süt proteininin azalması, zayıflama, döl tutmama gibi ekonomik sorunları beraberinde getirir. Ancak; çok pahalıya mal olması sadece …

Kobalt (Co)

Geviş getirenlerde, B12 vitamininin sentezi için gerekli mineraldir.

Yemlere kobalt katılması; anemi’ yi (kansızlık) önler.

Kobalt’ın; ketosisi, ısı stresini, zayıflamayı, döl tutma oranındaki düşüşü engelleyici etkileri vardır.

İştahta, ağız sütünün miktar ve kalitesinde artış sağlar. Yemlerine Kobalt katılan ineklerin buzağıları …

Çiğ Sütün Karlılık Analizi

Çiğ sütün maliyetiyle, sütü işleyen ünitelere satış fiyatı her zaman sorun olmuştur. Zaten sütün mandıra veya süt fabrikalarına satış fiyatı değil, mandıra veya süt fabrikalarının çiğ süt alış fiyatı söz konusu olmaktadır. Süt üreticisinin ürettiği ürüne fiyat biçme şansı kısıtlıdır.…

Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Antibiyotik Kullanımı

Antibiyotik kullanımı ülkemizde yaygın boyutlardadır.  Kalıntı sorunu artmakta olup, ileride insan hekimliğinde kullanılabilecek antibiyotik kalmayacaktır.  Hatta bilim adamları bazı antibiyotiklerin kesinlikle veteriner hekimlikte kullanılmamasını, beşeri hekimlik için rezerv olarak saklanmasını bile önermişlerdir.

Sığırcılık işletmelerinde antibiyotik kalıntılarının önlenmesi için birçok çalışma …

Rumen Bakterileri (İşkembedeki Yararlı Bakteri Türleri)

Fibrobacter (Bacteroides) succinogenes
Ruminococcus albus
Ruminococcus flavefaciens
Butyrivibrio fibrisolvens
Clostridium lochheadii
Streptococcus bovis
Ruminobacter (Bacterodies) amylophilus
Prevotella (Bacteroides) ruminocola
Succinimonas amylolytica
Selenomonas  ruminantium
Lachnospira multiparus
Succinivibrio dextrinosolvens
Methanobrevibacter ruminantium
Methanosarcina barkeri
Treponema bryantii
Megasphaera elsdenii
Lactobacillus sp.
Anaerovibrio lipolytica
Eubacterium …

Kuzu ve Oğlak Kayıplarının Önlenmesi

Kuzu ve oğlak kayıpları ülkemizin en önemli problemlerindendir.   Büyük zararlara sebep olduğu bilinmektedir.

Kayıplara sebep olan hastalıkları saydığımızda sorunun ne kadar büyük olduğu daha iyi anlaşılacaktır.  Bu hastalıklar arasında doğrudan veya dolaylı olarak kuzu ve oğlak kayıplarına sebep olabilecek 27 …

İnülin

İnülin  hindiba (Radika) bitkisinin kökünden elde edilen bir prebiyotiktir.   İnsan gıdalarına ve hayvan yemlerine katılması ile gayet yararlı sonuçlar elde edilir.

Probiyotikler bağırsaklarda bulunan yararlı bakteriler, prebiyotikler ise bu yararlı bakterileri besleyen gıdalardır.  Prebiyotiklerle yararlı bakterilerin çoğalması, zararlı bakterilerin ise …

Etin Rengi

Kasaplarda veya marketlerin et reyonlarında alışveriş yaparken “etin rengi” önemlidir.  Kırmızı ve parlak görünümlü et isteriz.  Kararmış etler kimsenin hoşuna gitmez. Zaten böyle etler vitrinden geri çekilir.

Kırmızı etin rengi kesilen hayvanın yaşı, cinsiyeti, ırkı, besleme yöntemi  ve mevsim ile …

Ağız Sütü (Kolostrum)

İneklerin ağız sütü yani kolostrum ilk süttür.  Bilindiği gibi yoğun kıvamlıdır.  Birkaç gün içinde kıvamı ve görünüşü süte döner.  Ağız sütünde,  süte göre 2 kat toplam kuru madde vardır. Toplam yağlar süte göre 1,7 kat, protein 4,5 kat, toplam mineraller …

Verim Buzağıyken Başlar

Sütçü ineklerde verim “süt verimi ve döl verimi” demektir.   Buzağı düve olacak, döl tutacak, doğuracak ve verime geçecektir.  Düve olana kadar yetiştiriciye bir gelir sağlamayacak, hatta, ilk laktasyonda ancak masrafları amorti edecektir.  O yüzden 14 aylık olduğunda tohumlayabileceğimiz gelişmeyi sağlayan …

İneğin Midesi Ekşirse

Bilindiği gibi ineğin midesi yerine dört bölümlü bir organ vardır.  Topluca “işkembe” diye bilinir.  Ancak; börkenek, işkembe, kırkbayır ve şirden’de oluşan bir gruptur.

İşkembede sindirimi yararlı bakteriler yapar.  Bir denge içerisinde ve belli Ph derecesinde yaşayarak işlerini yapan bu bakteriler …

Buzağıların Mama İle Beslenmesi

Buzağıların doğar doğmaz ilk içecekleri süt “Ağız Sütü” ya da Kolostrum adı verilen, yoğun yapılı, koruyucu maddeler içeren süttür. Kolostrum üç – dört gün sürer ve giderek süte dönüşür.  İlk 24 saat içerisinde, annenin maruz kaldığı hastalık etkenlerine karşı ürettiği …

Sığırlarda Kış Beslemesi

Kış geliyor.  İnekler için aslında daha az stresli havalar geliyor.  İnekler ısı stresinden kurtuldular.  Ancak; ısı stresinden dolayı oluşabilecek problemler ise kışın ortaya çıkacak.  Ayak hastalıkları, topallık ve döl tutmama gibi problemler aslında yaz aylarındaki ısı stresinin devamı olup, kışın …

Mikrodalga Fırın İle Yemlerde Kuru Madde Tayini

Kuru Maddesini bilmek istediğimiz yemden (Silaj-TMR) bir miktar alınır ve tartılır.  Mikrodalga fırına konulur.  Mikrodalga en yüksek derecede 5 dakika çalıştırılır.  Çıkarılıp tartılır.  Tekrar 1 dakika daha mikrodalgaya konup çalıştırılır.  Tekrar tartılır.  Çıkan ağırlık, ilk ağırlığa bölünür.  Yemin veya silajın …

Mandalarda Suni Dölleme

Ülkemizde kırk yıl önce 1 milyon 250 bin baş olan manda sayısı yüz bin başa kadar düşmüştür. Halbuki bol yağlı olmasına rağmen sütü kolesterolsüz olan mandanın kaymağı sevilerek tüketilmektedir.  Manda eti de yine kolesterolsüz, sağlıklı et olarak aranmaktadır.  Devlet desteğiyle …

İneklerin Mikrop Kardeşliği

Bilindiği gibi inekler geviş getiren, dört mideli hayvanlardır.  Normal mideye karşılık gelen bölüm şirden yani abomasumdur.  Şirdenin önünde rumen, retikulum ve omasum adı verilen, işkembe, börkenek ve kırkbayır olarak bilinen üç bölüm daha vardır.  Bizler geviş getiren hayvanların bu yapıları …

Angler Sığırı Yetiştiriciliği ve Özellikleri

Angler sığır ırkı kırmızı rengiyle tanınmış, çoğunlukla İskandinav ve Baltık ülkelerinde yaygın bir ırktır.  Avrupa’nın önemli sütçü ırklarından biridir.  Ancak; erkek buzağıları süt danası için kullanıldığından, bazı ülkelerde çift amaçlı ırk veya kombine ırk olarak da değerlendirilir.

Angler süt yağının …

Hayvan Hareketleri ve Hastalıkları

Bazı hayvan hastalıkları, hayvan hareketleriyle yayılır veya ortaya çıkarlar.

Hekimliğin temel kuralı;  hastalarla sağlamları ayırmaktır. Hayvan hareketleri ise bu kuralın tersine bir davranıştır.

Bu hastalıklar ülke ekonomisine zarar verdikleri gibi, yatırımcılar üzerinde caydırıcı, hayal kırıklığı yaratıcı etkiler gösterirler.  İhracatımıza engel …

Synchrotest

“SYNCHROTEST” sığırlarda kan üre-nitrogen düzeyinin belirlenmesi için kullanılan bir saha testidir. Sütte uygulanabilir olması testi son derece pratik bir hale getirmektedir. Sığırın veya sürünün besleme düzeyini, beslemedeki yanlışlıkları ortaya koyar. 

İneklerde kan üre-nitrogen düzeyinin yükselmesiyle gebelik oranı arasında negatif bir

Susuz Sağım

Son yıllarda ABD’de mastitisle mücadelede uzmanlar az su kullanarak ve mutlaka memeyi kurulayarak sağıma hazırlık yapılmasını öğütlüyorlardı. Şimdi hiç su kullanmadan sağım yapılmasının daha yararlı olacağı konusunda büyük oranda görüşbirliği var. Bu yeni metoda WTPM, Waterless Teat Preparation Method yani,

İspanya da başarılı bir holstein süt üretim çiftliği

İspanya’nın kuzeyinde Bilbao yakınlarında bir çiftlik. Dört ortağı var. Ortaklar bizzat çiftlikte kendileri çalışıyorlar. 170 baş sağmal inek var.

Süt ortalaması 10.600 kg, somatik hücre sayısı 150.000. Süt verimi çok yüksek olanlarda bazı döl verimi problemleri olmakla beraber, bunun dışında

İneklerde Stres – Konfor – Verim Arasındaki İlişki

İneklerde stres konforun bozulmasıyla ortaya çıkan bir sorundur. İneklerin konforu insanların kötü davranışlarından, bakıcı ya da sağımcının değişmesinden, her türlü ani değişiklikten, durak yerlerinin uygun olmayışından, kötü yürüme zeminlerinden, ışık yetersizliği veya yönünden, gürültüden, barınak içerisindeki havalandırmanın uygun olmayışından,

İneklerde Meme Ödemi

Yüksek verimli düve ve ineklerde doğumdan önce ve sonra görülen bir problemdir. Memede ve çevresindeki dokularda aşırı sıvı birikmesiyle ortaya çıkar. Meme şişkin ve gergin bir hal alır.

Meme ödemi çoğunlukla yem ile ilgili olur. Tuz ve enerji alımı ile

İmmun Sistem (Bağışıklık Sistemi) Destekleyicileri

A vitamini
E vitamini
Çinko
Selenyum

Bunların immun sistemi destekleyici kan seviyelerinin ineklerde kuru dönem ile buzağılama arasındaki zaman içerisinde düştüğü ve hayvanların mastitis ile metritis’e karşı daha hassas bir hale geldiği bilinmektedir. 

Selenyum ve E vitamininin yemlere katılmasıyla sonun

Hücreye Bağlı Bağışıklık İle İmmunoterapi

Hücreye Bağlı Bağışıklık:
Vücuda giren yabancı maddelere karşı, hücre seviyesinde verilen yanıta, hücreye bağlı bağışıklık denir. Bu sistem, bir enfeksiyonu (hastalık) veya aşılamayı takiben, vücudun özel antijeni tanıması için T-lenfositler tarafından kontrol edilir. T-hücreleri, hastalık etkeni olarak veya aşılama

Eşleştirme Programı

Derleyen:
Tahir S.YAVUZ
Veteriner Hekim
Ege Vet Genel Müdürü
(Şubat2008)

BİLGİSAYARLI EŞLEŞTİRME PROGRAMI (Şubat 2008)

İneklerin verimliliğini arttırmanın ve sağlıklı nesiller elde etmenin yolu suni tohumlamadır.  Suni tohumlama yöntemi uzun yıllardan beri uygulanmakta olup, son otuz beş yıldan beri ABD’de

Enerji Yetersizliği Döl Verimini Olumsuz Yönde Etkiler

NEB (Negatif Enerji Balance) ya da enerji yetersizliği diyebileceğimiz durum sütçü sığırlarda bir besleme hatasıdır. Enerji eksikliği özellikle geçiş döneminde büyük önem taşır. Geçiş dönemi gebeliğin sonu ile laktasyonun başı arasındaki dönemdir. Bu dönemdeki besleme hataları hem döl tutmaya hem

CVM

ABD Holstein birliği CVM (Complex Vertebral Malformation / Kompleks Vertebral Gelişim Bozukluğu) isimli yeni bir genetik hastalık bildirmektedir. Söz konusu genetik bozukluğu taşıyan hayvanlar, ABD Holstein Birliği tarafından düzenlenen pedigriler üzerinde “CV” kodu ile, taşımayan hayvanlar

Betakaroten (Betacarotene)

Betakaroten sarıdan portakal rengine kadar değişik renklerde bitkilerin fotosentez için kullandığı bir pigment’tir.

Vücutta A vitamininin ön maddesi olarak kullanılır. Bu reaksiyon bağırsak duvarında ve karaciğerde oluşur. Betakaroten yağda erir. Kuvvetli antioksidandır. Flavonoidler içerir.

Betakarotenin immun sistemi uyarıcı etkisi bilinmektedir.

Tarımsal Yayım Hizmeti

Tarımsal yayım hizmeti tarihsel olarak ilk defa Çin’de başlayan, rehberlik, eğitim, yol gösterme, teknoloji transferi gibi konuları içeren uygulamaların bütünüdür. Ortaya çıkış amacı yokluk, kıtlık ve açlıkla mücadeledir.  İrlanda’da bir mantar hastalığı dolayısıyla patatesler çürüyünce ilk modern yayım hizmeti anlayışı …

Sığırların Nodüler Ekzantemi (Sığırlarda Afrika Hastalığı)

Ülkemizde şimdiye dek görülmeyen bu hastalık güney doğu bölgemizde görülünce basın tarafından Afrika Hastalığı adı verildi. Asıl adı “Sığırların Nodüler Ekzantemi” dir.  İngilizce olarak “Lumpy Skin Disease”  diye bilinir ve dünyadaki yaygın bilinirliği bu isimle olur.  Ülkemizde “ihbarı mecburi hastalıklar” …

Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Gübre Yönetimi

Sığırların idrarı, dışkısı ve bir kısım yataklık malzemesinin karışması sonucu ortaya çıkan atıklar gübreyi oluşturur.  Gübre yönetimi hem çıkan gübrenin uzaklaştırılması, hem de, eğer kullanılacaksa, bitki yetiştirmede kullanımına uygun olarak depolanmasını içeren işlemlerdir.

Gübre hayvan adedi arttıkça büyük bir problem …

Sığırlarda Suni Tohumlama

Suni tohumlama bir gebe bırakma yöntemi olup, kızgınlıktaki ineğin rahmine boğa spermasının, özel bir aletle, bırakılmasıdır.

Üstünlüğü kanıtlanmış boğaların tohumları kullanılırsa suni tohumlama bir “ırk ıslahı yöntemi” haline gelir.  Dünya’da ırkların ıslah edilmesinde en çok kullanılan, en etkin ve en …

Merada Süt Sığırcılığı

Bu bir olanak ve tercih konusudur.  Meranın ıslah edilmiş olması, doğal olarak, çok önemlidir.  İneklerin memelerine zarar verebilecek diken, pıtrak, ayaklarına zarar verebilecek arazi yapısı merayı kullanmamızı kısıtlar.

Merada süt sığırcılığı yapılması mümkündür.  Koşulları organize etmek gerekir.   Bütün işletmelerde uygulanması …

Limousin – Etçi Sığır Irkı

Limousin (Limozin) Fransa kökenli, ünlü etçi sığır ırklarından biridir.  Fransa’nın güneyinde tarih öncesi, tahminen 20 bin yıl önce, çizilmiş mağara resimlerinde görülen sarı renkli, arkaya doğru uzun yapılı ineklerin şimdiki Limozin ırkının ataları olduğu tahmin ediliyor.

Limozin ırkı sarıdan, kırmızı …

Amonyak

Hayvan barınaklarında, özellikle kapalı barınaklarda biriken gübrenin açığa çıkardığı dört zararlı kimyasalın biri amonyaktır.

Hidrojen sülfit, karbondioksit ve metan gazı ile birlikte amonyak birikmesi ineklere, besi danalarına, diğer tüm çiftlik hayvanlarına ve özellikle de buzağılara büyük zararlar verir.

Gaz halinde …

Etçi Sığır Irkı – Şarole

Şarole (Charollais)sığırları,  Fransa kökenli bir ırktır.  Fransa’nın ortasında, Lyon şehrinin kuzeyinde bulunan Charolles bölgesinden köken alan bu ırka,  on dokuzuncu yüzyılda, bulunduğu Nievre şehrinden dolayı Nivernais adı da veriliyordu.  O yıllarda çeki hayvanı, sütçü ve etçi olarak değerlendirilen Şarole’ler daha …

Amerika’nın Gelecekteki Çiftçileri

Amerika’nın gelecekteki çiftçileri (Future Farmers of America =FFA) 1928 yılında kurulmuş, çok geniş bir gençlik organizasyonu.  ABD’de elli eyalette, 7.498 şubesi olan FFA,  yerel bazda, eyalet bazında ve tüm ABD’de organize olmuş.  Şu anda 558.000 üyesi var.  Bu üyeler 12-21 …

World Wide Sires Teknik Servis Koordinatörü Lindell Whitelock un Türkiye Seyahati ile İlgili Raporu

(3-8 HAZİRAN 2013)

Amaç: 
Ziyaret edilen her işletmede barınaklar, hayvanları incelemek için yetkililerle birlikte dolaşıldı.  Özellikle döl verimini etkileyen sorunlar açısından koşullar incelendi.  Daha sonra da ineklerin performansını arttırmak için yapılması gerekenler görüşüldü/tartışıldı.  Ziyaret edilen tüm işletmelerdeki hayvanlar ABD’den …

Simmental Sığır Irkı

İsviçre kökenli bir sığır ırkı olup, daha sonraki yıllarda İsviçre’ye komşu ülkelerde yaygınlaşmıştır.  Avrupa’da kırmızı -beyaz veya sarı- beyaz alaca renkli bir ırk olarak bilinir.  Ancak; ABD’de etçi ırk olarak geliştirilmiş boynuzsuz, siyah Simmental ırkı, giderek, öne çıkmıştır.

Klasik Simmental …

Loğusa İnekleri Destekleyelim

Yeni doğum yapmış ineklerin bilinçli olarak desteklenmeye ihtiyaçları vardır.  Kuru dönemden yeni çıkmış, yavrusu için memelerinde ağız sütü hazırlamış, birçok çaba ile doğum yaparak yorulmuş, çok süt beklediğimiz, kısa süre sonra ise tekrar bir yavru yapmasını istediğimiz ineklerin mutlaka desteklenmesi …

İneklerin Su İhtiyacı ve İçme Suyu Kalitesi

İneklerin yaşamı için, sağlıklı ve verimli olmaları için suyun önemi bilinen bir gerçektir.  Süt içen veya buzağı maması tüketen buzağıların bile mutlaka, ayrıca,  suya ihtiyacı vardır.  Doğurmamış düvelerin günde en az 25 litre, kurudaki ineklerin en az 40 litre,  besiye …

Besicilik Sektöründeki Eksik Halka

Bilindiği gibi ülkemizde sütçü ırk ineklerin erkek buzağıları besiye alınıyor.  Bu durum süt hayvancılığı ile besicilik arasında tam bir bağımlılığa yol açıyor.  Süt sığırcılığında yaşanan en küçük bir kriz bile et temininde sıkıntı yaratabiliyor.  Ülkemizde de,  ABD’de olduğu gibi besi …

Sığırcılık İşletmelerinde Kullanılan Suyun Kalitesi

Sığırcılık işletmelerinin kuruluşu safhasında mutlaka “su analizi” yaptırılmasını, işletme esnasında da periyodik olarak suların tahlilini öneriyoruz.  Çoğunlukla ihmal edilen bu tahliller ancak, başa bir dert gelince akla geliyor.  O zaman işletme zarar görmüş olduğundan, geriye dönülmez kayıplar ortaya çıkıyor.  Bu …

İneklerin Süt Verimini Etkileyen Faktörler (Güncellendi)

1-Genetik: Bir ineğin yüksek miktarda süt verebilmesi için öncelikle sütçü bir ırktan ve bu ırkın soylu ailelerinden gelmesi gerekir. Ülkemizde bilinen sütçü ırklar Holstein, Brown Swiss ve Jersey’dir. Sütçü ırkı olmamasına, etçi- sütçü kombine ırk olmasına rağmen Simmental ırkı da …

Yemlerde Küflenme

Yemlerde küflenme  bütün çiftlik hayvanlarında problemlere sebep olur.  Burada sadece geviş getirenler ile ilgili sorunlardan söz edeceğiz.

Son yıllarda bir takım konular gündeme geldi.  Aflatoksin sözcüğü kullanılmaya başlandı.  Hatta yanlışlıkla Alfatoksin diyenler çoğunlukta.  Doğru söylenişi Aflatoksin dir.  Aflatoksin küflerin sebep …