Kum kelebeği (Dicrocoelium dentriticum) koyun sürülerinin en büyük dertlerinden biridir. Dicrocoeliasis olarak bilinen bu hastalıkta kum kelebekleri karaciğer safra yollarına yerleşerek büyük kayıplara yol açarlar.

Dicrocoelium dentriticum trematodlar yani karaciğer kelebekleri arasında en küçük, en tehlikeli olandır. Diğer karaciğer kelebeklerine …

Bahar aylarında çayırlarda, meralarda birdenbire, fışkırırcasına büyüyen yeşil otlar hayvanların ve hayvan sahiplerinin çok hoşuna gider. Çayırlarda neşe ile otlayan hayvanlar birdenbire kasılmaya, titremeye (Tetani) başlarlar. Bu duruma ‘’çayır tetanisi’’ adını veriyoruz. Tıbbi ismi hipomagnezemi yani magnezyum eksikliğidir.

Bol ot …

Laminitis sığırlarda tırnağın içindeki canlı dokunun yangısıdır. Bazı bilim insanları Corium tabakasının yangılandığını, dolayısıyla da Laminitis yerine ‘’Coriosis’’ denilmesinin daha doğru olacağını ifade ediyorlar.

Sığırlarda, özellikle sütçü sığırlarda ayak hastalıklarına ve topallığa sebep olan hastalıklar içinde en önemlisi Laminitis’tir. Diğerlerini …

İneklerin doğum yaptıktan sonra tekrar kızgınlık göstermemesi yetiştiricilerin en büyük sorunlarından biridir. Bu duruma ‘’anöstrus’’ adını veriyoruz.

Anöstrus boşta geçen gün sayısını ve buzağılama aralığını yükselten, özetle döl kaybına yol açan bir sorundur. Hatta bazı durumlarda ineğin zorunlu olarak sürüden …

Silaj, özellikle süt sığırcılığında, en önemli yemlerden biridir.

Her şeyde olduğu gibi, silaj da doğru kullanıldığında çok yararlıdır. Fakat ülkemizde silajların birçok işletmede ne yazık ki, faydadan çok zararlı olduğunu görüyoruz. Bazı yerlerde ‘’böyle silaj olacağına keşke hiç olmasa’’ dedirtecek …

Kanserler sadece insanlarda görülmüyor. Çiftlik hayvanlarında da kanser vakaları ile karşılaşıyoruz. Çiftlik hayvanlarında bu konunun fazlaca konuşulmamasının sebebi, sanırım, yaşlanma şanslarının olmamasından ileri geliyor.

Çiftlik hayvanlarında da kanserler insan hekimliğinden farklı değil. Aynı sebepler söz konusu. Yatkınlık (alınganlık), viruslar ve …

İneklerin gözlerinde, göz kapaklarında, göz pınarlarında oluşan tümörler ‘’squamous cell carcinoma’’ olarak bilinen göz kanserleridir.

Bu tip tümörler göz yuvarlağında, üçüncü göz kapağında, kornea tabakasında çeşitli büyüklükte olabilirler. Bazen ülser, nekroz, şiddetli gözyaşı akıntısı ile birlikte olurlar. Kanser ileri safhalarda …

Körlük gözde, göz sinirinde veya beyinde oluşan hasarların ortaya çıkardığı bir belirtidir. Sinirsel hastalıkların birçoğunda körlük başlıca belirtilerden biri olarak karşımıza çıkar. Önce ineklerde körlüğe yol açabilecek olan hastalıkları listeleyelim;

Pembe göz hastalığı (Enfeksiyöz Keratokonjunktivitis, Moraxella bovis enfeksiyonu), Listeriosis (silaj …

Koyun ve keçilerde burun akıntısı birçok hastalığın belirtisi olarak karşımıza çıkar. Bu belirtiden yola çıkarak işaret ettiği hastalıkları ele alalım.

Öncelikle burun akıntısının rengini, kıvamını göz önünde bulundurmalıyız. Tek taraflı mı, çift taraflı mı sorusuna yanıt aramalıyız. Akıntı kanlı, irinli, …

Koyunlarda, bazen de keçilerde burun kurdu (Oestrus ovis) geçmiş yıllarda daha büyük bir sorundu. Etkin antelmentikler sayesinde son yıllarda belirgin şekilde bir azalma gözleniyor.

Östrus ovis bir sinek larvasıdır. Diptera (çift kanatlı) ailesinden sineklerin larvası burun ucundan göç ederek koyunların …

1-Besi danaları arpa-buğday-mısır gibi taneli yemlerden tükettikleri zaman canlı ağırlık artışı sağlarlar. Taneli yemler daima iri kırılmış veya ezilmiş olmalı, kesinlikle un haline getirilmemelidir.
2-Rasyonda kaba yem, kesif yem, protein-enerji dengeleri çok önemlidir. Asidoz yapmayacak kadar kaba yem …

Besi ‘’genç erkek sığırların büyüme dönemlerinde uygun yemlerle en kısa sürede ekonomik canlı ağırlıklarına ulaştırılmaları’’ olarak tanımlanıyor.

Kârlılık, tüm ticari işlerde olduğu gibi, ucuza almak ve olabilecek en iyi fiyata satabilmek ile mümkündür. Özet olarak; ‘’alırken’’ kazanılır. Bu işin ticari …

Hastalıklarla karşı karşıya kaldığımızda hastalığın belirtileri ortaya çıkmıştır ve biz sadece belirtileri görürüz. Aslında o hastalıkların arkasında ‘’yapıcı, hazırlayıcı sebepler’’ vardır. Yani, yazının başlığındaki gibi, her hastalığın bir mazisi vardır. Hastalıkları incelediğimizde görülecektir ki; gerçek sebepler insanların ihmali, unutması ya …

İnekler her zaman temiz, taze, kaliteli suya ihtiyaç duyarlar. Canlı ağırlıklarına göre değişmekle birlikte, bir inek günde, en az, 100 litre su tüketir.

İnekler yosunlu suları içmek istemezler. Zorunlu olarak içseler bile, hoşlanmazlar. Bu durum daha az su içmelerine yol …

İşkembe dediğimiz organ aslında içinde işkembenin (Rumen) de olduğu 3 ön mide ile bir gerçek mideden (Abomasum) oluşur.

Gerçek mideden önceki bölüm Omasum yani Kırkbayırdır. Yetiştiriciler arasında Kırkbayır, bazı bölgelerde Kırkkat, veteriner hekimlikte ise Omasum adı verilen bu bölüm isminden …

Neospora caninum parazitik tek hücreli canlı (protozoa) olup, çiftlik hayvanlarında yavru atmaya sebep olan Neosporosis hastalığının etkenidir.

Neospora caninum köpekler ile geviş getirenler arasında ortak bir parazittir. Daha genel bir tanımla ‘’et yiyenlerin son konakçı, ot yiyenlerin ise ara konakçı …

Doğduktan sonra bir kısım buzağılarımızı ‘’septisemi’’ sebebiyle, ne yazık ki, kaybediyoruz. Ancak, bu yazının konusu ‘’Ölü Doğum’’.

Bazen buzağı ölü doğuyor. Hatta gözleri bulutlanmış, ölmüş olarak doğan buzağılar ile karşılaşıyoruz. Buzağının ölü doğmasının sebebi yavru zarlarının yangısı (Placentitis) veya göbek …

Bazen buzağılar, ne yazık ki; eklem bozuklukları ile doğuyor. Bu doğmasal anormalliğe (Kongenital Anomali) ‘’Arthrogryposis’’ diyoruz. Yeni doğmuş buzağılarda çeşitli Kongenital anomaliler ile karşılaşabiliriz. Bunlar içerisinde %24 oranıyla en çok karşılaşılan bozukluklar iskelet, kas sistemindekilerdir.

Çoğunlukla anormallikle doğmuş buzağılara yararımız …

Bugünlerde Coronavirus (Coronaviridae) çok konuşuluyor. Coronavirus ailesi çok büyük, çok geniş bir aile. Evcil hayvanlarda, yaban hayvanlarında, kuşlarda ve diğer kanatlılarda hastalıklara sebep oluyor.

Coronaviridae (Coronavirus) ailesinin altında daha küçük aileler var. Onlar da kendi aralarında daha küçük ailelere ayrılıyor. …

Hiperkeratosis (Hiperkeratoz = HK) derinin kalınlaşması, derinin üst tabakasındaki keratinin aşırı hale gelmesi anlamında bir terimdir. Buradaki konu; ineklerin meme delikleri etrafındaki kalınlaşmadır.

Bazı hatalar sonucunda ineklerin meme deliklerinin çevresindeki dokular kalınlaşır. Giderek nasırlaşır. Bu duruma ‘’hiperkeratosis’’ adını veriyoruz. Hiperkeratosis …

ABD’de ünlü bir deyiş vardır. Bunu daha önce de yazmıştım. Tekrar yazıyorum. ‘’Buzağının ilk 2 günü yaşayıp yaşamayacağını, ilk 2 ayı ise iyi bir inek olup olmayacağını belirler.’’

İleride süt yapacak olan hücreler ilk 2 ayda oluşmaya başlıyor. Bilim insanlarının …

Bazen ineklerin de nefesi kokar.

‘’Açlıktan nefesi kokuyor’’ deyimi inekler için de geçerlidir. Bu durum asetonemi (Ketosis) hastalığında ortaya çıkıyor. İneğin nefesi sarımsak – aseton karışımı bir şekilde kokuyor. Sebebi çoğunlukla doğumdan sonraki enerji yetmezliği.

İneklerde BVD-MD hastalığının inatçı şekli …

İnekler öksürürse nerelere bakalım? İnekler neden öksürür?

Buzağıların, besi danalarının çokça bilinen tipik solunum yolu enfeksiyonları ineklerde de görülebilir. Stres ile başlayan, virüsler ve bakterilerin sebep olduğu Zatürre (Pneumoni) ergin sığırların da sorunudur. Fakat ineklerin öksürmesine yol açan sebepler bununla …

Tahir Selçuk Yavuz
Veteriner Hekim

Yıllardan beri TV programlarımda, seminerlerimde sürekli olarak vurguladığım, köşe yazılarımda değindiğim iki konuda Koronavirus (Covid19) ortaya çıktığından beri haklı olduğumu tekrar anladım. Birincisi, her zaman söylediğim, ‘’bir hastalığın aşısı varsa, büyük nimettir.’’, ikincisi ‘’hastaları

Eklemlerin dış taraflarında, deri altında eklemi koruyan, içinde sıvı olan bir yastık vardır. Bu yastığa ‘’bursa’’ adı verilir. İneklerde ve besi danalarında bu koruyucu yastığın sürekli darbeye (travma) maruz kalması sonucunda ‘’bursitis’’ denilen durum ortaya çıkar.

Bursitis ‘’bursa’nın yangılanması’’dır. Bursitis …

Klinik olarak normal görünen, düzenli kızgınlık gösteren, 3-4 kez tohumlandığı halde döl tutmayan ineklere yetiştiriciler ‘’döndü’’ diyorlar. Dünya literatüründe Repeat Breeder (RB), Repeat Breeder Cow (RBC) olarak geçen bu duruma biz ‘’ dönek inek’’ adını veriyoruz.

Tohumlanan ineğin tekrar kızgınlık …

Kuzu ve oğlaklarda ishal ile seyreden birçok hastalık vardır. En başta E.coli’yi sayabiliriz. Diğerleri; Klostridyum perfringens, Kripto, Koksidiosis, Salmonellosis, Rotavirus, Koronavirus enfeksiyonları, Giardiasis olarak sıralanabilir. Ayrıca etkeni virüs olan Mavi Dil ve koyun keçi vebası hastalıklarının da belirtileri arasında ishal …

Bazı koyunlar zayıfsa ve bir türlü ağırlıkları artmıyor, hatta giderek daha da zayıflıyorsa birtakım hastalıklar akla gelir.

Aşırı parazit istilası, Kazeöz lenfadenitis (Koyun Pseudotüberkülozu), Koyunların Akciğer Kanseri, Koyun Paratüberkülozu (OJD = Ovine John’s Disease), diş sorunları, Ayak Hastalıkları (tırnak çürüğü, …

Hayvanların genital organlarının dışarı fırlamasına yetiştiriciler arasında böyle denilmektedir. Tıbbi terim Prolapsus’tur. Rahmin fırlamasına Prolapsus Uteri, dış genital organın bir greyfurt büyüklüğünde dışarı çıkmasına Prolapsus Vagina adı verilir.

Bu yazıda dış genital organın dışarı fırlaması üzerinde durulacaktır.

Riskler:

Bu …

Hayvanlara içirilen sıvıların insan hatasıyla akciğerlere kaçması, ne yazık ki, rasgeldiğimiz bir sorundur.

Zorla içirilen (drench) ilaç, süt, sıvı yem katkıları insanların hatası sonucu hayvanların akciğerlerine kaçtığında Aspirasyon Pneumonisi (Zatürre) ortaya çıkar. Hastalığa inhalasyon pneumonisi, yabancı cisim pneumonisi veya gangrenli …

Sığırlarda görülen pembe göz hastalığının benzeri koyun ve keçilerde de görülür. Ancak; etkenleri farklıdır. Sığırlarda etken Moraxella bovis iken, koyun ve keçilerde etkenler Klamidya (Chlamydophila = Chlamydia) ve Mycoplasma’dır.

Pink Eye (Pembe Göz), OİK (Ovine Infectious Keratoconjunctivitis) ya da Contagious …

Bakır vücut için çok gerekli bir İzmineral’dir. Eksikliğinde kuzularda ‘’enzootik ataksi’’ adı verilen, felçlerle ve topallıkla belirgin bir hastalık ortaya çıkar. Ancak; her şeyin fazlası zarardır. Burada tıbbın ünlü sözü aklımıza geliyor.

‘’İlaçla zehir arasındaki fark dozdur’’.

Bakırın fazlalığı koyunlarda …

Süt sığırcılığı işletmelerinde görmek istemediğim, ama çok gördüğüm sorunlar var.

Bunlar yüzünden işletmelerde hastalıklar, stres ve kayıplar artıyor. Süt kaybı, buzağı kaybı, döl kaybı ve bazen de hayvanın kaybı gibi dertler ile karşılaşıyoruz. Bu kayıplar üretici dostlarımızı ve ülkemizi zarara …

Buzağıların ishalden sonra gelen ikinci önemli sorunu öksürüktür. Öksürük aslında bir belirtidir. Hastalığa ‘’Enzootik pneumoni’’, ‘’ buzağı pneumonisi’’ adı verilmekte olup, bazı araştırmacılar tarafından ‘’buzağıların viral pneumonisi’’ de denilmektedir. Özetle hastalığa ‘’zatürre’’ veya ‘’buzağıların solunum yolu enfeksiyonu’’ diyebiliriz.

Hastalık birçok …

Geviş getiren hayvanlarda iç parazitler büyük ekonomik kayıplara yol açabilirler.

Sindirim ve solunum yoluna yerleşenler, öksürük ve ishale sebep olurlar. Kansızlık, ağırlık kaybı, yemden yararlanmanın azalması ve hatta hayvanın kaybı büyük zararlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca; kesim sonrası sakatatların imhası ile …

  1. Enterotoksemi, Kara hastalık (Nekrotik hepatit), yanıkara ve diğer Klostridyum enfeksiyonları için karma aşılar uygulanır. İlk kez aşı olanlara rapelli olarak (tekrar) yapılır. Keçi, koyunlara 1 kez deri altı yolla 2 ml yapılması tavsiye edilir.
  2. Bruselloz Aşısı: Rev1 aşısı koç ve

Solunum yolu enfeksiyonları
– Aşılama (Viral Enfeksiyonlara Karşı Aşılar + Pastomix 3)
– Stres faktörlerinin engellenmesi veya stresin kısa sürede giderilmesi (Trimic + EDDİFEN)
– Uygun barınaklar-Havalandırma-Amonyak birikiminin önlenmesi

  • Mastitis
     Uygun sağım (Kuru Sağım =Susuz Sağım teknikleri)
     Temiz ve Kuru
     Teat Dip (

Bakır önemli bir mikromineraldir. Vücutta antioksidan enzimlerin ve bazı hormonların yapısına katılır. Bakır eksikliğinde vücut direnci azalır. Zayıflama, kansızlık, tüylerde bozukluklar, döl verimi sorunları, ishal, tırnak yapısında anormallikler, topallık gibi sorunlar ortaya çıkar.

Kuzu ve oğlaklarda bakır eksikliği ile ortaya …

İlk olarak ‘’kırmızı-beyaz alaca ırk’’ olarak bilinen bu ırka daha sonraları köken aldığı İsviçre’nin ‘’Simme’’ vadisinden dolayı Simmental adı verilmiştir. Almanya’da Fleckvieh olarak bilinir.

Simmentaller saman sarısından koyu kırmızıya kadar değişen renklerde olurlar. Vücudunda beyaz alacaları vardır. Baş çoğunlukla beyaz …

Sütü bakımından eşsiz bir ırk olan Jersey, başka yönlerden de üstünlüğü olan bir ırktır. Tüm iklim koşullarında yetiştirilebilir. Kolay adapte olur. Fertil, yani döl verimi iyi olan Jersey ırkı inekler sürüde uzun süre kalırlar (Longevity). Hatta ömür boyu süt verimi …

İşkembe diyoruz, ama aslına bakarsak işkembe denilen bölüm geviş getiren hayvanların üç ön midesinden biridir. Hatta genel olarak gerçek mide yani abomasum da içine katılarak, tümüne işkembe denilmektedir.

İşkembe (rumen), börkenek (retikulum), kırkbayır (omasum), ve şirden (abomasum) geviş getiren hayvanların …

Sahada yaşanan sorunların biri de uzun süreli antibiyotik kullanımıdır. Bu konu ‘’bilinçsiz antibiyotik kullanımı’’ tarzında sürüp gitmektedir.

Çiftliklerde, hayvancılık işletmelerinde daha önce kullanılan antibiyotikler herhangi bir durumda tekrar temin edilerek kullanılıyor. Eğer sonuç alınmazsa bir başka antibiyotik ile devam ediliyor …

Hayvancılığımızda, ne yazık ki, birikmiş sorunlarımız vardır. O yüzden 2020 için umutlarımız pek fazla yeşermiyor. Hayvancılık otla, yemle ve bilgiyle olur. Bunların tümünün eksik olduğu bir ülkede hayvancılıktan umutla söz etmek kolay değil.

Tüberküloz ve Bruselloz orada öylece dururken, boğa …

Her iş kuralına göre yapılmalıdır. Hayvancılığın da kuralları vardır. Kurallara uyulmadığında kazalar ve hatta zincirleme kazalar meydana gelir. Bu yazımızda koyun ve keçi yetiştiriciliğinde sağlık ile ilgili temel kuralları ele alacağız.

Sürü yönetiminin temel kuralları bu konuda da geçerlidir. Kuru-temiz, …

Bu hastalığın literatürdeki adı Ischemic Teat Necrosis (ITN). Çoğunlukla ilk doğumunu yapmış düvelerde görülen bir hastalık.

Meme başının memeye birleştiği yerde bezelye çapında bir yara ile başlıyor. Daha sonra o bölgeye kan gitmiyor. Kan gitmeyen bölge nekroze oluyor. Meme başı …

Bir süt ineğinden her yıl bir yavru alınması istenir. ideal olan ineklerin doğumdan iki ay sonra tekrar döl tutmasıdır. Ülkemizde birçok inek, özellikle ithal inekler döl tutmama probleminden dolayı, birçok zaman ve para kaybından sonra, kesime gitmişlerdir.

İneklerde kızgınlık göstermeme …

Sütçü sığır işletmelerinin en büyük dertleri arasında sayılan döl tutmama ile ilgili olarak yumurtalıklardan kaynaklanan sorunları ele alalım.

İneklerin ve düvelerin kızgınlık göstermemesine, döl tutmamasına ve sürüden çıkarılmasına yol açan en önemli sorunlar; yumurtalıkların çalışmaması (İnaktif Yumurtalık) ve yumurtalık kistleridir. …

Bir süt ineğinden her yıl bir yavru alınması istenir. ideal olan ineklerin doğumdan iki ay sonra tekrar döl tutmasıdır. Ülkemizde birçok inek, özellikle ithal inekler döl tutmama probleminden dolayı, birçok zaman ve para kaybından sonra, kesime gitmişlerdir

İneklerde kızgınlık göstermeme …

Tabii ki, oğlaklar da ölmesin. Bu yazı oğlaklar için de geçerlidir.

Zaten bakteriyel, viral etkenlerden meydana gelen hastalıklar sonucu daha doğmadan önce çok sayıda kuzu ve oğlak kaybediyoruz. Mantar, protozoa etkenli hastalıkları ve mineral noksanlıklarını da katarsak bu sayı daha …

Leptospiroz
Clamidiosis
Camphylobacteriosis
Coxiellosis
Bruselloz
Listeriosis
Mycoplasma Enfeksiyonları (Mycoplasma mycoides)
Toxoplasma Enfeksiyonları
Yavru atmaya sebep olan bakteriyel ve viral hastalıklar klinik olarak birbirine karışır.
Mutlaka laboratuvar tahlili istenmelidir. Adı geçen hastalıklar aynı zamanda zoonozdur
(İnsanlara bulaşabilir).…

Türkiye’de hayvancılığımızın son 40 yılında yani 1979 – 2019 yılları arasında sorunlar azalmış mıdır? Ya da tam tersi, artmış mıdır?

Son 40 yılda bizim hayal edemeyeceğimiz aletler ve makineler ortaya çıktı. 40 yıl önce, ilaçlar kıttı, aşılar sınırlıydı. Antiserum yoktu. …

Hayvancılık işletmelerimiz sorunlarla boğuşuyor.

Ülkemizde yapısal, kökü derinde sorunlar var. Bunların tümünün altında yatan en büyük sorun bilgisizliktir. Ne yazık ki; bu durum, birkaç istisna hariç, genel ve yaygın bir sorun halinde sürüp gitmektedir. İşin daha da kötüsü, bilgisizler bilmediklerinin …

Genellikle 1-2 haftalık buzağılarda buzağı maması veya süt içirildikten 1 saat sonra ortaya çıkan karın şişliği tehlikeli bir durumdur.

Buzağıların o günlerde sadece bir tek midesi vardır.

Gerçek mide, abomasum veya şirden adını verdiğimiz bölümde ani gaz birikmesi ile ortaya …

Buzağıların önemli hastalıklarının başında ishal gelir. Ama bazen Kabızlık (Peklik, Konstipasyon) ile de uğraşmak zorunda kalırız.

Kabızlık iki şekilde görünür.

Birincisi yeni doğan buzağının mekonyumu atamaması ile ilgilidir. Ağız sütünü tam olarak alan bir buzağı mekonyum adını verdiğimiz, doğmadan önce …

Canlıların aç, susuz ve havasız kalmaları en büyük refah sorunudur. Yemlik boyu mesafesinin dar olması, aşırı kalabalık, sıkışık barınaklar, sürü yönetiminin temel ilkeleri olan kuru ve temiz sistemine aykırı, pis ve ıslak ortamlar refah sorunu olarak karşımıza çıkan durumlardır.

Barınaklar …

Aşılar koruyucu hekimliğin ve sürü yönetiminin vazgeçilmez, en önemli unsurlarıdır. Aşılar bunları bulanların, üreterek bize sunanların bağışladıkları birer nimettir.  Aşılar hastalıklarla mücadelenin, işletmelerdeki kazancın ve başarının anahtarı olup, kullanmasını bilenlerin en güçlü silahıdır.  Aşılamalar sağlık, zaman ve para kazandırır.

Aşılama …

Aşım dönemi öncesi, zayıf kondisyonlu koyunlara yem desteği verilmesine ‘’flushing’’ denir. Flushing ile koyunun yumurtalığına destek vermiş oluruz. Bu destek sayesinde yumurtalıkta kaliteli yumurta üretimi gerçekleşir.

Flushing kararı, zamanı ve uygulaması tamamen koyunların kondisyonuna bağlıdır. Normal olarak aşım dönemine 2-3 …

Çiftlik hayvanlarında, sığır, koyun, keçi ve atlarda deriyi güneş ışınlarına karşı duyarlı hale getiren etmenlerin etkisiyle deride oluşan sorunlara ‘’fotosensitizasyon’’ adı verilir.

Deriyi güneşin ultraviyole (UV) ışınlarına duyarlı hale getiren etmenler 2 başlık altında incelenebilir. Birincisi fotodinamik bileşenler, …

Bir sütçü sığır işletmesinde kazancı ve sürdürülebilirliği etkileyen 3 temel nokta vardır.

Doğan buzağıyı yaşatmak, inekten alınabilecek en yüksek verimi almak, ineği tekrar gebe bırakmak.

Zaten bir kısım buzağıyı daha doğmadan önce kaybediyoruz. Fakat, ne yazık ki; canlı doğan buzağılardan …

Süt sığırcılığı yapan işletmelerde zaman zaman görülen bu sorun hayvan sahiplerini tedirginliğe sevk eden, üzücü ve ekonomik kayıplara yol açan bir durumdur.

Yapılan tedavi girişimlerinden sonuç alınamaması, belirsizlik, durumun nereye gittiğini kestirememek, umutla, umutsuzluk arasında çelişkilerle geçen günler giderek üzücü …

Batı Nil Humması (West Nile Fever = WNF) son günlerde basında çıkan haberlerle ülkemizin gündemine geldi.

Batı Nil Humması atlar, kuşlar ve insanlar arasında sineklerle bulaştırılan viral bir hastalık. Bu yüzden de zoonotik. Yani hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklardan biri.

Hastalık …

Hayvancılık yapılan işletmelerde biyogüvenlik koruyucu hekimliğin de üzerinde, büyük bir öneme sahip olup, geniş bir çerçeveyi kapsar.

İşletmelerin kuruluşunda biyogüvenlik ile ilgili her türlü önlemin alınmış olması şarttır. Kuruluş ve inşaat aşamasından sonra da, işletme döneminde, her konuya biyogüvenlik bilinci …

Ülkemizde, özellikle son yıllarda gençler köyde kalmıyorlar. Şehirlere gitmek istiyorlar. Çiftçi çocukları babalarının işlerini yürütmek istemiyorlar. Kırsal kesimde yaşlı nüfus artıyor, genç nüfus azalıyor. Bu durum şehirlerde başka sosyal sorunlara yol açacak hale geliyor.

ABD’de 4H diye bilinen bir oluşum …

Koyun, keçi ve sığırlarda deri hastalıkları bazen birbirine benzer.

Bazılarının tipik belirtileri vardır. Bazıları başka organlarda da hastalık yapar. O yüzden deri hastalıklarını toplu olarak gözden geçirmek yararlı olacak. Öncelikle deri hastalıklarını listeleyelim.

Dermatophilosis, BVD-MD, koyun, keçilerin çiçek hastalığı, LSD …

Buzağıların dışkısında kan görülmesi çoğunlukla akla Koksidioz vakalarını getirmektedir. Fakat burada takılıp kalmak doğru değildir. Çünkü buzağıların dışkısında kan görülmesine sebep olan başka hastalıklar da vardır.

Eğer bir hastalıkta takılırsak, örneğin; Koksidiyoz ile uğraşırken vakit kaybedersek, buzağıyı kaybedebiliriz. İshal, özellikle …

Özellikle ABD’de boğa sektörü hızla gelişiyor ve yeni genetik indeksler ortaya çıkıyor.

Biz hala ineğin başı ne renk, vücudunun kuşağı nasıl gibi konularla uğraşırken son yılların genetik gelişmeleri, DNA testleri, ineklerin gen haritasının çıkmış olması, ABD’de yeni yeni genetik özelliklerin …

Öksürük üst solunum yollarında veya akciğerlerde, yani solunum sisteminde görülen problemlerin belirtisidir. Öksürük ile birlikte hastalığın etkenine, yerine ve şiddetine göre başka belirtiler de görülebilir.

Örneğin; durgunluk, iştahsızlık, tıksırma, aksırma, burun akıntısı gibi. Burun akıntısı su gibi berrak renkten, koyu …

Doğum olduktan sonra bazı buzağıların ‘’sarıya boyanmış’’ oldukları görülür.

Böyle buzağılar canlı olabildikleri gibi, ölü doğmuş olarak da bulunabilirler. Bu durum çoğunlukla doğumun uzadığı, yavrunun güç doğum sebebiyle içeride çok kaldığı anlamına gelir.

Sarıya boyanmış olarak doğan buzağılara her zamankinden …

Bu konuyu iki yönden ele alabiliriz.

Birincisi cılız doğan buzağılar, ikincisi daha sonra ’’kavruk’’ kalan buzağılar.

Doğum ile ilgili olanlar yaşama zor tutunan, hatta yaşama tutunamayan buzağılardır. Bu tip cılız buzağıların bir kısmı doğumdan sonra kaybedilmektedir. O yüzden cılız doğan …

Bazen koyunların da kustuğuna şahit olabiliriz.

İstemsiz olarak karın kaslarının ve diyaframın kasılması ile mide içeriğinin ağza gelmesi olarak tanımlayabileceğimiz kusma bir hastalık değil, belirtidir.

Koyunlarda kusmaya en çok işkembenin aşırı dolgunluğu ve işkembe asidozu sebep olur. Ayrıca küflü silaj …

Caprine Arthritis Encephalitis (CAE), keçilerde görülen bir viral hastalıktır. İsminden keçilerde eklem ve beyin yangısı yapan bir hastalık olduğu anlaşılsa da, çeşitli formlarda görülebilir. Hastalığın öksürük (pneumoni), meme yangısı ve aşırı zayıflama ile ortaya çıkan formları da vardır.

Etken retrovirus-lentivirus …

Cılız kuzular ‘’kaybedilmeye aday’’ kuzulardır. Kuzuların cılız olmasına yol açan sebepleri gözden geçirelim.

İlk akla gelen çoklu doğum yapan koyunların kuzularıdır. En çok özen gösterilmesi gerekenler bu kuzular ile öksüz veya terkedilmiş kuzulardır.

Kuzuların cılız olmasına sebep olan hastalıkların çoğunluğu …

Hayvancılıkla uğraşanlar Karaciğer Kelebeğini bilirler. Fakat işkembede yerleşen kelebekler de var. Latince adı Paramphistomum.

Erginleri geviş getirenlerin ön midelerinde bulunan, Trematod ailesinden bir parazit. Paramphistomum iki konakçılı, iki ağızlı erginleri konik biçimde, pembe, kırmızı renkte işkembe papillalarının içine yerleşen …

Meme haznesinde veya meme başında bazen süt taşları oluşur.

Kazein, kalsiyum tuzları ve meme epitelinin döküntülerinin bir araya gelmesiyle oluşan süt taşlarına yabancı literatürde Lactiferous Calculi, Lactolith, Milk Stone veya Teat Calculus adı veriliyor.

Süt taşları çoğunlukla çok küçük olduklarından …

Doğumu takiben kuzuların ağızlarından aşırı miktarda salya akmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır.

Hastalığa yurtdışında Watery Mouth Disease (WMD) yani Sulu Ağız Hastalığı, Salyalı Kuzu Hastalığı adını veriyorlar.

Sulu Ağız veya Islak Ağız hastalığının etkeni E. coli’dir. Hazırlayıcı faktörler hastalığın ortaya …

Koyun ve keçilerin otladıkları bölgelerde kobalt eksikliği varsa, bitkiler topraktan yeterince kobalt alamıyorlarsa hayvanlarda beyaz karaciğer hastalığı ortaya çıkar.

WLD (White Liver Disease = Beyaz Karaciğer Hastalığı) adı verilen bu hastalık aslında karaciğerin yağlanmasıdır. Hepatik Lipodistrofi veya Yaygın Hepatik Lipidosis …

İneklerde beyin ve omuriliği etkileyen bazı hastalıklar sinirsel belirtilerle kendini gösterir. İneklerin sinirsel belirti göstermesine sebep olan çok sayıda hastalık söz konusudur.

Tüm dünyada sinirsel belirtilerle ortaya çıkan en önemli hastalık Kuduz’dur. İngiltere ve bazı ülkelerde de sinirsel belirtiler ilk …

İneklerin memelerinde yara ile karşımıza çıkan hastalıkların başında Şap hastalığı gelmektedir. Ancak; ineklerin ağız ve ayaklarında da yara yapan bu hastalık zaten hayvan sahipleri tarafından gayet iyi tanınmaktadır. Çiçek ve yalancı çiçek hastalıkları da memede yara ile birlikte görünürler.

Adı …

Bilindiği gibi, göbek kordonu yavru henüz rahimdeyken, yavru ile anne arasındaki alışverişi sağlar.

Doğumdan sonra göbek kordonu ile ilgili doğru ve önerilen işlemleri yapmazsak bazı sorunlarla karşılaşabiliriz.

Göbek kordonu toplardamar, atardamarlar ve urachusu içine alan bir yapıdır. Urachus anne rahminde …

Holstein:        11.656 kg süt (25.699 lbs)

                        441 kg yağ (972 lbs) %3,78 

                        363 kg protein (800 lbs) %3.11

                        Evrak Tarihi: 13 Mart 2019

                        ABD Holstein Birliği

Jersey:           9393 kg süt

                        455 kg yağ %4,84

                        …

İneklerin ve dolayısıyla süt sığırcılığı işletmelerinin en önemli sorunlarından biri meme yangısıdır.

Geçtiğimiz günlerde ülkemize gelen ünlü meme doktoru (The Udder Dr) Andy Johnson birkaç seminer verdi ve bize bazı nasihatlerde bulundu.

Söylediklerinin içinde en etkileyici olan şuydu; ‘’ Mastitis …

Mastitis, yani meme yangısı bakterilerin meme kanalından içeri girmesi ile oluşur.

Ancak; keçilerdeki mastitis vakalarında memedeki yangı ile başka belirtilerin birlikte olup olmadığına bakmak şarttır. Ben kişisel olarak keçilerdeki mastitisleri iki bölüm altında görüyorum. Birincisi sadece memede görülen Mastitis, ikincisi …

SOP İngilizce ’den bir kısaltma.

Standart Operating Procedures kelimelerinin baş harflerinden oluşuyor. Dilimize ‘’her işin adım adım, sırasıyla yapılması’’ olarak çevirebiliriz. Kısaca ‘’standart uygulamalar, standart işlemler’’ diyebiliriz.

SOP fabrikalarda, iş yerlerinde, hastanelerde, her türlü üretim yapan işletmelerde çok önemli. İşler …

İnekler vücut yağlarını kaybederlerse zayıflarlar.

İleri derecede zayıflama söz konusu olursa hayvan cüssesini de kaybeder. Adeta küçülür (Atrofi). Daha ileri safhalarda gözler göz çukuruna gömülür, deri kurur.

Zayıflama bir belirtidir ve başka belirtiler ile birlikte ortaya çıkar. Yetiştiriciler bazen ineklerinin …

Ülkemizdeki en ünlü etçi koyun ırkı Kıvırcık ’tır.

Etinin lezzeti üzerine lezzet yoktur. Kıvırcık erkek kuzuları günlük ortalama 263 gr canlı ağırlık artışı sağlayabilirler. Kuzuların doğum ağırlığı erkeklerde 4 kg, dişilerde ortalama 3.7 kg’dır.

Ülkemizdeki etçi ırklar çoğunlukla Avrupa’daki etçi …

Dünyada ün salmış etçi koyun ırkları Suffolk, Cheviot ve Dorset Koyunlarıdır.

Etçi koyun ırkları tabii ki bunlarla sınırlı değildir. Örneğin; ülkemizde de yaygın olarak kullanılmış, melezleri elde edilmiş Merinos koyun ırkı et ve yün yönünden kombine bir ırktır. Yine ülkemize …

Keçilerin ölümüne sebep olan hastalıkların yanı sıra, bazı hastalıklar vardır ki; süreğen (kronik) biçimde seyredip keçileri yavaş yavaş zayıflatırlar. Kuruma, tükenme, aşırı zayıflama şeklinde açıklayabileceğimiz bu tip hastalıkların başında Paratüberküloz gelir.

Paratüberküloz sığırların John Hastalığı olarak bilinse de aslında tüm …

Ağız sütü (Kolostrum) geviş getiren hayvanların yavruları için vazgeçilmezdir.

Geviş getirenlerin yavru zarlarındaki yapı sebebiyle ağız sütü dışında bir başka yolla yavrularına lgG (koruyucu madde) aktarmaları mümkün değildir. Yani; tek yol AĞIZ SÜTÜ.

Ağız sütünden yavruya pasif bağışıklık aktarmak için …

Köyler mahalle oldu.

Evin alt katında veya arka tarafında hayvancılık giderek ortadan kalkacak. Koşullar zaman içerisinde ‘’Hayvancılık Bölgeleri’ ‘ni zorunlu hale getirecek. Belediyeler belki bunu şart koşacak. Bugün değilse yarın.

Bunlar düşünülmüş. İlgili yönetmelik 25.11.2017 tarihli 30251 sayılı resmî gazetede …

Koyunlar, keçiler, kuzular ve oğlaklar bazı durumlarda sinirsel belirtiler gösterirler. Bu belirtiler iştahsızlık, durgunluk gibi birçok hastalıkta görülebilecek olan genel belirtiler ile birlikte karşımıza çıkar.

Önce sinirsel belirtileri gözden geçirelim.

Sersem yürüyüş, nöbetler, saldırganlık gibi davranış bozuklukları, körlük, koma, dönme, …

Toksoplazmoz (Toxoplasmosis) Toxoplasma gondii adı verilen bir protozoan parazit tarafından oluşturulur. Yaşam döngüsünde kediler asıl konakçı, küçük geviş getirenler yani koyun ve keçiler, fareler, kuşlar, insanlar ara konakçıdırlar.

Koyun ve keçilerde yavru atmaya sebep olan bu hastalık insanlarda da düşüğe …

Koyunlar yavru attığında hemen akla en meşhur hastalık, Brucellosis geliyor. Bilmeliyiz ki; Bruselloz koyunlarda yavru atmaya yol açan hastalıklardan sadece biridir.

Koyunlarda düşük yapma ile sonuçlanan birçok hastalık veya etmen vardır. Bakteri etkenli, virüs, mantar, protozoa etkenli hastalıkların yanı sıra …

İneklerin ağızlarında yara bizlere ilk olarak şap hastalığını hatırlatır. Dünyada ağız yaraları en başta sığır vebası ve şap hastalığını akla getirir. Ancak ağız yarası ile karşımıza çıkan birçok hastalık ve problem söz konusudur. Ağızda, damakta, dilde ve mermede (burun ucunda) …

Profesyonellik her konuda çok önemli. Hayvancılıkta da profesyonelliğin önemini kavramalıyız. Ülkemizde büyük bir çoğunluğun hayvancılığı profesyonelce yapmadığı ortadadır. Profesyonel tecrübelidir, kendini geliştirir. Demek ki; sadece tecrübeli olmak yetmiyor. Kendini geliştirmek de profesyonelliğin şartı. Gerçekten profesyonel olan ‘’ben her şeyi bilirim …

Her işin kuralları vardır.

Örneğin; araç kullanırken kurallara uymamız gerekiyor. Öncelikle ehliyet gerekiyor. Trafik işaretlerine uymak gerekiyor. Kırmızı ışıkta durmak, yola ters yönden girmemek gerekiyor. Daha birçok örnek verebiliriz. İşi kuralına göre yapmadığımızda kazalarla karşılaşıyoruz. Mal ve can kaybı oluyor.…

Kuzular topallarsa akla gelebilecek hastalıklar şunlardır; Eklem yangıları (Arthritis), Çoklu
eklem yangıları (Polyarthritis), Raşitizma, Beyaz Kas hastalığı.
Eklem yangıları doğumda göbek kordonundan, solunum veya sindirim yolundan
mikroorganizmaların girmesi ve eklemlerde yangı yapmasıyla ortaya çıkan sorunlardır.
Mikroorganizmaya göre değişen şekilde, irinli …

Koyunlarda topallığa sebep olan hastalıkları önce sıralayalım, sonra da tek tek ele alalım.
Tüylüce, Tırnaklar arasında doku oluşumu (Çilek hastalığı), Eklem yangıları, Beyaz Çizgi apsesi,
Tırnak Çürüğü (Piyeten = Interdigital Dermatitis), Tırnakta çamur birikmesi, Şap hastalığı,
Taban ayrılması (tırnak ayrılması), …

Sığırlarda görülen, iki ayrı etken tarafından oluşturulan, birbirine benzer iki hastalıktır.

Odun dil hastalığı, veteriner hekimlikte Aktinobasilloz olarak adlandırılan bir hastalık olup, etkeni Actinobacillus lignieresidir. Etken gram negatif bir mikroorganizmadır.

Etken sindirim yolunda normal olarak bulunur ve hastalık oluşturmaz.

Dili …

Kuşlar doğal yaşamın bir parçasıdır.

Ancak çiftliklerdeki kuşların sayısı ‘’istila’’ boyutuna geldiğinde zarar verici bir hal almaktadır.

Çiftliklerdeki yüksek sayıda kuş işgalinin zararları hastalık taşıyıcı, yem tüketici ve mekanik zararlar olmak üzere üç başlık altında toplanabilir.

İstila edici …

Kırmızı et üretimimiz yetersiz kalıyor. İthalata muhtacız. İşin içindekiler yılda 400.000 ton et açığımız olduğunu söylüyorlar.

Demek ki, bu miktarı üretebilirsek ithalata ihtiyacımız olmayacak. Bu rakam üzerinden gidersek; 250 kg ortalama karkastan 1.600.000 danaya ihtiyacımız olur. Ortalama karkas ağırlığımızı yükseltebilirsek …

Kaba ve tane yemlerde küf—mantar olduğunda, bunların toksinleri hayvanlarımıza büyük zararlar veriyor.  Bazı toksinler süt ile insanlara da geçiyor.

Fusarium, penicillium, aspergillus gibi küfler ve bunların toksinlerinin oluşturduğu zararları sıralayalım;

Yem reddetme, vücut direncinin kırılması, karaciğer ve böbrekte hasarlar, kanser, …

Danalar “uyur gibi” öldüklerinden hastalığa bu isim verilmiştir.  Etkeni Histophilus somni (Haemophilus somnus) denilen gram negatif bir kokobasildir.

Özellikle danalarda ani ölüme neden olan Histophilus somni, TEME (Trombo Embolik Meningo Encephalitis= Beyin ve beyin zarı yangısı) ile karşımıza …

İneklerin yemek borusundaki kötü huylu doku üremelerine “Özofagus kanseri” adı verilir.  Etkeni Bovine Papilloma Virüsüdür (BPV).

Bovine Papilloma Virüsü vücutta siğillere sebep olan etkendir.  Papillomatosis adı verilen siğil üremeleri deride ve organların iç yüzeylerinde meydana gelir.

Deride olan …

Salmonellosis (Salmonelloz) tüm sıcak kanlı hayvanlarda görülebilen, insanlara bulaşma potansiyeli olan, yüksek oranda bulaşıcı, ölümcül bir hastalıktır.  Hastalık etkeni Salmonella adı verilen gram negatif bir bakteridir.

Salmonelloz buzağılar için çok tehlikeli bir hastalık olup, tüm dünyada buzağılar yönünden başlıca sağlık …

Ülkemizdeki kırmızı et açığını kapatmak üzere ithalat yapıyoruz.  İthalata ihtiyacımız olmayacak şekilde üretim modelleri geliştirmeliyiz.

İthalatın yarattığı ve yaratacağı sorunları sıralamaya gerek yok.

Elden gelenle öğün olmayacağını, taşıma suyla değirmen dönmeyeceğini, başkaları değil, bizim atalarımız söylemişler.  Artık bize kırmızı et …

Buzağıların ıkınması hayvanı olduğu gibi, sahiplerini de çok üzen bir durumdur.  Sorunun çözümü için öncelikle doğru teşhis ve ona göre tedavi yapmak gerekir.  Çünkü ıkınma bir belirtidir.

Ikınma birçok hastalığın ya da bozukluğun belirtisi olarak görülür.  Hiçbir zaman tek başına …

Buzağıların ani ve aşırı miktarda su içmelerinden kaynaklanan bir hastalıktır.  Uzun süre önünde su olmayan, susamış dana ve buzağıların birdenbire, çok miktarda su içmeleri “su zehirlenmesi” ne sebep olur.

Buzağıların sütten kesme döneminde bu duruma daha sık rastlanılır.…

Geviş getiren hayvanların işkembelerinde veya midelerinde bazen taşlaşmış kıl yumakları oluşur ve ölüme sebep olabilir.  Bu kıl yumaklarına “bezoar” adı verilmektedir.

Bazen bu tüy ve kıl yumakları kalitesiz kaba yem artıklarıyla birlikte olabileceği gibi, süt pıhtısı veya ağızdan verilen …

Çiğ inek sütünde protein oranı, birçok verim özelliğinde olduğu gibi, genetik ve çevre ile ilgili olarak değişiklik gösterir.  Bazen protein düşüklüğü ile ilgili konular gündeme geldiği için, bu yönde etkili olan konulara göz atalım.

Çiğ sütte yağ ve protein oranı …

Buzağının gözü bize çok bilgi verir.  Yeni doğanlarda ve buzağılık döneminin ileri günlerinde değişik sorunlar karşımıza çıkabilir.  Sorunların bir kısmı doğrudan göz ile ilgili olabileceği gibi, bir kısmı da başka hastalıkların belirtisidir.

Örneğin; göz üzerinde deri parçası kalması gözün doğrudan …

İşletmedeki Mastitisli ineklerde  Staphylococcus aureus, Streptococcus,  Corynebacterium, E.coli etkenleri çıktığında Mastitis uzmanı Dr A.Johnson’un önerileri aşağıdaki gibidir:

Her ineğin sütünden kültür yapılmalıdır. Staphylococcus aureus bulunan inekler diğer ineklerden ayrı tutulmalıdır. Bu inekler sürüden çıkarılmalı veya en son sağılmalıdır. Bu inekleri …

Koyunlarda baş bölgesindeki şişme (ödem) birçok hastalığın belirtisi olabilir.

Koyunların başı şişerse akla gelebilecek hastalıklar şunlardır;

Klostridyum novyi enfeksiyonları, Mavi dil hastalığı, Aktinobasilloz, apse, yara enfeksiyonları, alerji, arı veya böcek sokması, fotosensitizasyon = güneş ışığına karşı duyarlılık = yüz egzaması.…

İneklerde mikroorganizmalar tarafından oluşturulan böbrek yangısına pyelonefritis adını veriyoruz.  Böbreğin irinli iltihabı anlamına gelen pyelonefritis çoğunlukla Corynebacterium renale ve E.coli’nin oluşturduğu bir yangıdır.

Ayrıca Trueperella (Arcanobacterium), stafilokok, streptokok gibi bakteriler de pyelonefritis oluşturabilir veya diğerleriyle birlikte olabilirler.

Mikroorganizmalar böbreğe kan …

Hayvanların çene altında şişlik (ödem = su toplanması) bir hastalık değil, belirtidir.  Bu belirtinin ortaya çıkması ile birçok hastalıktan şüphe edilebilir.

Çene altındaki şişliğin ana sebepleri kansızlık, aşırı zayıflık, protein eksikliği, aminoasit alımındaki sorunlar, vitamin, mineral eksiklikleri olabilir.

Fakat, bunların …

İshal, özet olarak, bağırsak geçirgenliğinin bozulmasıdır.

Bakteriler, viruslar, protozoonlar, besleme hataları gibi çok çeşitli sebepleri vardır.

Bağırsak geçirgenliği bozulunca vücut sıvıları bağırsaklara geçer.  Dışkı sulanarak atılır.  Buna “ishal” diyoruz.  Sonuç su kaybıdır.  Aşırı su kaybı ise ölümle sonuçlanır.  Su vücuttan …

Paratüberküloz özellikle sütçü sığırlarda görülen, süreğen ishal ve aşırı zayıflama ile ortaya çıkan tehlikeli bir hastalıktır.

Etkeni Mycobacterium avium subsp. paratuberculosistir (MAP).  Dünya çapında yaygındır.  Koyun, keçi ve yabani geviş getirenlerde de görülür.

İlk teşhisini 1894 yılında, Almanya, Dresden’de Veteriner …

Süt hayvancılığı sektörü süt – yem fiyat sarmalı içerisinde bocalamaya devam ediyor.  Kesif yem girdilerinin yüzde 65 oranında ithal olduğu ifade ediliyor.  Dolar ve Euro kurları yükseldikçe yemin zamlanması kaçınılmaz bir durum.

Yem fiyatı yükselince çiğ süt fiyatı da yükselmek …

Buzağılarda sinirsel belirtilerle sık sık karşılaşırız. Bu belirtilerin arkasında neler var?

Sinirsel belirtiler bazen diğer genel belirtiler ile birlikte, kombine olarak da görülür.  Belirtiler buzağıların kaç günlük olduklarına göre değişen şekildedir.  Süt içen, yem yiyen, katı yem tüketimine ve silaj …

Buzağıların sağlığı, doğal olarak, öncelikle sahiplerini ilgilendirir.  Ancak; “Buzağılar ölmesin” dediğimizde birçok sektör bu konuda işin içerisindedir.

Buzağı sağlığı, tabii ki, kuzu ve oğlakların sağlığı, ülkemiz ve tek tek işletmeler için büyük önem taşımaktadır.

Buzağı kayıplarını önlememiz şarttır.  İki …

İzmineraller küçük miktarlarda büyük yararlar sağlayan 7 adet minerale verilen isimdir.  Çinko, bakır, manganez, kobalt, demir, selenyum ve iyot’a mikromineraller, mikroelementler, mikrobesinler de denilmektedir.

Günlük yaşamda her yönden gerekli olan izminerallere ihtiyaç stres dönemlerinde, doğum öncesi, doğum sonrası günlerde, ineklerin …

Kullanma melezlemesi etçi ırkları birbiriyle melezleyerek besiye ve kasaba uygun dana elde etmeye yarayan bir yöntemdir.  Damızlık elde etmek için yapılan çalışmaların tam tersidir.

Sırrı; etçi ırkların iyi özelliklerini bir araya getirmekte gizlidir.  Buna compatibility = tamamlayıcılık adı veriliyor.  Irkların …

Buzağılarda görülen ishallerden çokça söz ettik.  Sebepleri ve koruma yöntemlerini yazdık. Ancak; ergin sığırlarda, özellikle ineklerde görülen ishaller de işletmelerde sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.  Böyle durumlarda basit bir müdahale ile sonuç alınabildiği oluyor.  Fakat bazen uzayan, sonuç alınamayan durumlar da …

Keçilerde özellikle yüzde yaralarla, koyunlarda ise tüylerin topaklaşmasıyla ortaya çıkan bir deri hastalığıdır. Koyunlarda “topak yün hastalığı” adı verilir.

Etkeni aktinomiset grubundan gram pozitif bir bakteri olan Dermatophilus congolensis’tir.

Dermatophilus congolensis ilk defa Kongo’da (o zamanki adıyla Belçika Kongosunda) teşhis …

İneklerde topallık, problemin şiddetine göre, büyük ekonomik kayıplara yol açar.

Topallık mecburi sürüden çıkarma sebebi olan, yani ineğin kasaba gönderilmesi ile sonuçlanan 3 ana sebepten biridir.  Kısırlık, memelerin körelmesi ve topallıktan dolayı sürülerde inekler kasaplık olurlar ve biz onlardan yararlanamadan …

Dünyada ünlü prolific (üretken = çok yavru veren) koyun ırklarından biridir.

Et ve yapağı üretiminde önemli bir ırktır.  Özellikle orijinal siyah yapağısı arzu edilen bir yapağıdır.

Romanov koyunu “Kuzu makinesi” olarak bilinir.  Yılda 2 kez kuzulayabilir.  Ortalama kuzu sayısı, …

Scrapie koyun ve keçilerde merkezi sinir sisteminde yıkımlanmalara sebep olan, ölümcül bir hastalıktır.

Beyinde sünger benzeri oluşumlara sebep olur.  Bu grup hastalıklara TSE = Transmissible Spongiform Encephalopathy adı veriliyor.  Yani; aktarılabilir süngerimsi beyin hastalığı.  Scrapie, deli inek hastalığı ve bunun …

Bir süt sığırcılığı işletmesinde süt verme süresinin uzaması istenen bir durum değildir.  Yabancı literatürde Days In Milk karşılığı DIM olarak ifade edilen, dilimizde SGG = Sağımda Geçen Gün veya SGS= Sağımdaki Gün Sayısı olarak söylediğimiz değer sürü yönetimi ve döl …

Myostatin kas yapmayı sağlayan bir protein.  Vücutta Myostatin geni ile yönetiliyor.  Ancak; bu genin kontrol altında kalması lazım.  Yoksa insan ve hayvan vücudu kastan görülmez hale gelir.

Myostatin geninin aktivitesini ve aşırı kas gelişimini ise başka bir gen kontrol altında …

İneklerde, bilindiği gibi, üç ön mide ve bir de gerçek mide vardır.  Gerçek mideye abomasum veya şirden adını veriyoruz.  Abomasumda erozyonlar (sıyrıklar), hatta delinmeler ile ortaya çıkan hastalığa “abomasum ülseri” denilmektedir.

İneklerin mide ülseri bir hastalık değil, bazı yapıcı …

Bunu bana bir yetiştirici dostumuz söyledi.  Çok doğru. İnekler, danalar fabrikalarda üretilmiyor.  Bir süreç var.  İsteseniz de bu süreci kısaltamıyorsunuz.  Ama süreci uzatmak kolay!  İşte o zaman danamız, düvemiz, ineğimiz eksik kalıyor.

İneğin gebelik süresi 9 ay 10 gün, tekrar …

Koksidiyoz (Coccidiosis) tek hücreli bir bağırsak paraziti (protozoa) tarafından oluşturulan, kanlı ishalle seyreden bir hastalıktır.

Etken Eimeria zuernii veya Eimeria bovis’tir.

Dünya’da yaygın bir sorundur.

Büyümede geri kalan, tüyleri matlaşmış, koyu renkli sulu dışkısı olan, sıklıkla ıkınan, durgun, halsiz, zayıf …

Koyunlar diş gıcırdatıyorlarsa, bu bir belirtidir.  Dişini gıcırdatan koyun derdini anlatmaktadır.  İştahsızlık, inleme, tireme gibi, bu da hastalık belirtilerinden biridir.

İyi bir muayene ile asıl derdi bulmak gerekir.

Diş gıcırdatma ağrı, sancı, karın ağrısının başlıca göstergesidir.

İşkembe asidozu diş gıcırdatmaya …

Büyükbaş hayvancılık, özellikle süt sığırcılığı iki üçgen ile bir dörtgenin içindedir.  Büyük süt sığırcılığı işletmeleri, çiftlikler, küçük aile işletmeleri, hatta ülkeler bu konulara dikkat ettikleri müddetçe işleri yolunda gidecek ve gelişecektir.

Birinci üçgenimiz besleme, sağlık, genetik üçgenidir.  Hayvanların doğru beslenmesini, …

Bazen ineklerin burnu kanar.  Bu kanama sadece burun kanaması tarzında olduğu gibi, ağız ve burundan kan gelmesi şeklinde de olabilir (Hemoptysis + Epistaxis).

İneklerde burun kanamasının birçok sebebi vardır.  Bunlardan en ilginç olanı Vena Cava Caudalis Trombozu’dur.  Vena Cava Caudalis …

İneklerin süt yağı ırk, besleme, çevre koşulları, genetik, mevsim ve mastitis ile ilgili olarak düşebilir.

Irklar arasında, en çok süt yağı bulunan süt Jersey ırkındadır.  Ortalama süt yağı %4,60 olan Jersey ırkını, %4,04 ile Brown Swiss ırkı takip eder.  Holstein

Çiftlik hayvanlarımızın başına dert olan birçok hastalık var.  Ama; ikisi, tüberküloz (verem) ve brusellosis, bu iki sürü hastalığı işletmelerimizin başındaki en büyük dertler.

Ülkemizdeki yaygınlıkları hakkında kesin bilgi ve bulgu yok.  Rivayetler muhtelif.

Ben neden bu iki hastalığa “yeraltı

Hidrosefalus adı verilen bu doğmasal anormallik doğum esnasında göze çarpar.  Buzağının beyninde aşırı sıvı birikmesi, kafatasının içinde su toplanması sonucunda başın ön tarafı kubbeleşmiş, baş öne doğru büyümüştür.

İlk belirti güç doğum olarak karşımıza çıkabilir.  Buzağının başı büyük olduğu için …

İlk koşulumuz kuru – temiz ve havalandırmalı ortam.

Büyüklerden ve diğer hayvanlardan ayrı bir doğum bölümü.

1-      Göbek kordonu iyotlu bir solüsyona batırılacak veya iyotlu solüsyon ile silinecek.

2-      Ağız sütü ilk olarak en az 2 litre, tercihen 4 litre …

Sığır barınakları nasıl olmalı ?

Kuru, temiz ve konforlu olmalı.  Havadar olmalı.  Bu koşulların sağlanamadığı barınaklarda inek, buzağı, düve, dana barındırmak hayvanlara eziyettir.

Eziyet ettiğimiz hayvanlardan da verim bekleyemeyiz.

Ülkemizdeki barınakların birçoğu, hatta “modern” diye yapılanların da, ne yazık …

Süt sığırcılığında ülkemizin bir genetik ilerleme yaşadığı yadsınamaz şekilde ortadadır.   Ancak; genetik yetenekler çevre koşulları ile ortaya çıkıyor, ya da ülkemizde olduğu gibi, ortaya çıkamıyor.

Ülkelere göre, ırkların resmi süt verim ortalamalarına göz atarsak; ABD’de Holstein ırkı ortalaması 11.646 litre, …

ABD’de boğa spermaları ile ilgili saha çalışmaları çok değerli bilgiler içeriyor.  Orada bunları yapmak kolay.  Kayıtlar doğru ve düzenli tutulduğu için spermaların vaadettiklerini çiftliklerde görme şansı rahatlıkla kontrol edilebiliyor.

Boğa sperması kataloglarında her yıl giderek artan bazı bilgiler yer alıyor.  …

  Brown Swiss Holstein Simmental Jersey

 

Ayrshire
ABD 10277 kg / 2017 11646 kg / 2017 Etçi 9477 kg / 2017 6942 kg / 2015
İspanya 7218 kg / 2017 11035 kg / 2017    
Çek Cumhuriyeti  

Ülkemizde buzağı kayıpları döl kayıplarıyla başlıyor.  Son günlerde çok miktarda soru alıyorum.  Yavru atma, erken doğum, ölü doğum, döl tutmama, dönme.  Hiçbir soru sahibi laboratuvar tahlili yaptırmamış.  Ama soru çok yalın.  “İneklerimiz yavru atıyor, ne yapabiliriz?”

Son zamanlarda artan …

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımızın 17-19 Ekim 2014 tarihinde Kızılcahamam’da düzenlediği Kırmızı Et Çalıştayının, Besi Dönemleri ve Besi Maliyeti çalışma grubunda yapılan mevcut durum tesbitinde sorunlar aşağıdaki gibi sıralanmıştır;

1-      Et ihtiyacı vardır.  Et arzı yeterli değildir.

2-      Sığır karkas …

Kripto Cryptosporidium parvum tarafından oluşturulan Criptosporidiosis hastalığının kısaltılmış ismi.  Cryptosporidium parvum bir protozoa, yavrularda, özellikle buzağılarda, bazen kuzu ve oğlaklarda şiddetli, aşırı sulu ishale sebep oluyor.

Ikınma, çimento renginden sarıya doğru renkte görülen sulu dışkı bu hastalıktan şüphelenmemize sebep oluyor.  …

İnekleri çok iyi gözlemeliyiz.  Çünkü tam olarak neler olup bittiğini sadece inekler anlar.  İyi gözlersek bize de anlatırlar.

Gübre değerlendirmesi de ineğin bize anlatacaklarını anlamak için iyi bir yöntemdir.  Böylece işkembe fonksiyonlarını, yemlerin ne kadar iyi sindirilebildiğini anlayabiliriz.

İnek gübresinin …

Genç erkek sığırları büyüme dönemlerinde uygun yemlerle besler ve canlı ağırlık kazanmalarını sağlarsak “besicilik” yapmış oluruz.  En önemli şartımız bu işin ekonomik olmasıdır.

Besicilikte iki önemli girdi vardır.  Uygun dana ve uygun yem.  Danalar dışarıdan alındığında mutlaka bir “…

Özellikle yurtdışında, ABD’de mera ıslahında kullanılan, yapay mera oluştururken ekilen bir ot çok dikkat çekici.

Gazal Boynuzu.  Onlar Birdsfoot trefoil diyorlar.  Latincesi, Lotus corniculatus.  Araştırınca ortaya çıktı ki; bu ot Akdeniz havzasının doğal bitkilerinden biri.

Gazal Boynuzunun bizi ilgilendiren en …

Evet, inekler nadiren de olsa, kusarlar.  İnekler hızla, aceleci bir şekilde yem yerler, sonra yediklerini ağızlarına getirip tekrar çiğnedikten sonra yutarlar.   Ama, bazı durumlarda yedikleri ağızlarından dışarı çıkabilir.  Yani kusabilirler.

İneklerin kusmasına (vomiting, emesis) sebep olabilecek durumlar şunlardır;

1-     Akut …

Şu kadar sağmal inek alsam, inekçiliğe başlasam, kârlı bir iş yapmış olur muyum?

Bu soru ile defalarca karşılaştım.

Yanıtlaması çok zor bir soru !

 Tam anlamıyla “çok bilinmeyenli bir denklem”

Öncelikle beş bilinmeyenli denklemi çözmek lazım.  Onları yanıtlayabilirsek, sonra …

Bilindiği gibi yeni doğmuş buzağı tek midelidir. Abomasum, şirden veya şırdan adı verilen gerçek mideye ek olarak buzağılar, sonraki günlerde üç ön mide oluştururlar. Böylece, geviş getiren haline gelirler.  Bu, geviş getiren hayvanların sindirim sistemlerinin evrimidir.

Süt içen buzağının üç …

Dünya’da bu konuda tartışmalar yaşanıyor.  Tartışmaları başlatan Yeni Zelanda Lincoln Üniversitesi Tarım Ekonomisi Tarımsal Yönetim ve Zootekni bölümünden Prof. Dr. Keith Woodford.

Dr. Woodford sütteki Kazein’in Beta Kazein fraksiyonuna göre sütleri ikiye ayırıyor.  Bunlardan biri Beta Kazomorfin 7 içeren sağlıksız …

Basından öğrendiğimize göre güzel haberler var.  Önümüzdeki yıl “Buzağı Yılı” olacak.  Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımız gebe ineklere ücretsiz septisemi aşısı yapacak.

Bir farkındalık oluşmuş.  Gelinen nokta harikadır.

Tabii ki, bugüne kadar söylediğimiz gibi buzağı kayıpları kader değildir. Çareleri …

Jersey sığır ırkı küçük yapılıdır. ABD’de “yürüyen tereyağı fabrikası, yürüyen peynir fabrikası” derler.  Sütü yüzde 5-6 yağlıdır.  Yağsız kuru maddesi de yüksek olduğundan daha çok peynir elde edilir.  ABD’de sütünü peynir fabrikasına satan üreticiler miktara ilave olarak yağ ve …

Etçi sığır ırklarıyla melezleme yapma ve sürekli F1  melezi elde ederek daha yüksek et verimi sağlama konusunda çok sayıda yazı yazdım.

Bu uygulamaya ABD’de cow and calf operation, yani inek-buzağı operasyonu adı veriliyor.  Böylece karkas ağırlığı, karkas kalitesi arttırılıyor.  Diğer …

Her konuda olduğu gibi hayvancılık alanında da üretim şart.

Sadece üretim yetmiyor, ürettiğimiz değerleri kaybetmemek de şart.

Diğer yandan üretimi kısıtlayan bazı problemlerimizin olduğunu biliyor ve yaşıyoruz.  En çok üzerinde konuşulan üretim kısıtlayıcı faktör meralarımızın bir kısmının kullanım dışı olması.  …

Bana en çok sorulan sorulardan biri de “mastitisli sütü buzağılara içirebilir miyim?” sorusudur.

Bu konuda benim yanıtım her zaman “hayır” olmaktadır.

Duruma iki yönden bakmak gerekir.

Birincisi, mastitisli süt denilen sıvı gerçekten süt müdür?

İkincisi,  neden mastitis ?

Mastitisli süt …

Koyunlarda görülen Chlamydophila abortus enfeksiyonudur.

Chlamydophila abortus ( Chlamydia psittaci) koyunların yavru atması veya ölü doğum ile sonuçlanan, Ovine Enzootic Abortion ( OEA) veya Enzootic Abortion of Ewes  (EAE) adı verilen hastalığa sebep olmaktadır.

Hastalık yavru zarları, rahim akıntıları ve …

Eski bilgilerimize göre sanırdık ki; ineğimiz genetik olarak üstün verimli bir ırktan ise, kaliteli kaba ve kesif yemlerle besliyorsak çok süt alırız.

Yıllar içinde ve yeni bilgiler, yeni çalışmalar ortaya çıkınca bu iki koşulun tamamen yeterli olmadığı anlaşıldı.

Evet, ırkımız …

Dr. Monfore yakın zamanda ABD’den gelip bize eğitim veren bir veteriner hekim.  Uzun yıllar klinik çalışmaları yapmış.  Şimdi çiftlik danışmanlığı yapıyor.

Bize ABD’deki son gelişmeleri sundu.  Çok ince noktalara, küçük ayrıntılara ne kadar önem verdiklerini bir kez daha gördük.

Dr. …

İneğin doğum yaptığı günden tekrar doğum yapana kadar geçen süreyi ele alalım.  Burada iki önemli nokta gündeme geliyor.  Birincisi sütçü ineklerden bir yılda 1 buzağı alamıyoruz, ikincisi de buzağılama aralığı ortalama 1 ay veya bir buçuk ay kadar uzuyor.  Başka …

Broşürü görüntülemek için tıklayınız.

Hayvanlardan insanlara geçebilecek olan hastalıklara zoonoz adı verilir.
Zoonozlar listesinde yer alanlar: Bakteriler, Mantarlar, Virusler, Protozoalar, Helmintler. 

Bazı Zoonozlar: Kuduz, Toxocara canis, Trichopytosis-Kellik-Ringworm, Echinococcosis (Echinococcus granulosus), Bordetella henselae, Tuberculosis, Brucellosis, Camplyobacter jejuni, Listeriosis, Lyme disease, Leptospirosis, Anthrax (Şarbon), Taenia saginata-cysticercus

Dökümanı görünütlemek için tıklayınız

İnekler bazen ne yazık ki düşük yaparlar.  Gebeliğin ilk 42 günü içindeki atıklara “erken embriyonik ölüm” adını veriyoruz.  Daha sonraki aylarda fetusun prematüre olarak atılmasına “abortus” diyoruz.  Eskiler sıkt kelimesinden kaynaklanan deyişle  “sıkıt” derlerdi.  Çiftçiler “yavru

Son zamanlarda inek ve düvelere suni tohumlama yaptırmayıp boğaya çeken hayvan sahiplerinin çoğaldığını duyuyoruz.  Suni tohumlama hayvanlarda ırk ıslahını sağladığı kadar, hayvan hastalıklarının, özellikle de zoonoz hastalıkların yayılmasının azaltılması konusunda büyük yararlar sağlar.

Suni tohumlama için sperm ithali ve üretiminde …

Sıcaklık,  Kuru Madde Tüketimi , Süt Verimi..

Sıcaklık Tüketilmesi Gereken Kuru Madde Mevcut Kuru Madde Tüketimi Süt Verimi
20 18.1 Kg 18.1 Kg 26.9 Kg
25 18.3 Kg 17.6 Kg 24.9 Kg
30 18.9 Kg 16.9 Kg 22.9 Kg
35

Sığırların gözlerinin kızarmasına ve gözyaşı akıntısına sebep olan bu hastalığa pink eye = pembe göz hastalığı adı verilmiştir.  Literatürdeki adı Enfeksiyöz Bovine Keratokonjunctivitis (IBK)’tir.

Hastalık etkeni Moraxella bovis adı verilen bir mikroorganizmadır.  Moraxella bovis enfeksiyonları genellikle yazın görülür ve hayvanlar …

IBR sığırların viral bir hastalığıdır.

Etkeni Bovine Herpes virus’tur (BoHV-1, BHV  1)

Hastalık bulunduğu ve hasar verdiği organa göre isim alır. Sığırların solunum yolu enfeksiyonlarında Infectious Bovine Rhinotracheitis (IBR) adını alırken, dişilerin üreme organlarında IPV = Infectious Pustular Vulvovaginitis, erkeklerin …

Her taş yerinde ağırdır sözünden yola çıkarak bu başlığı attım.  Ülkemiz yerli koyun ırklarımız yönünden zengindir.  Ayrıca bilimsel çalışmalar ile yapılan Avrupa ırklarının yerli ırklarımızla melezlenmesi yöntemiyle dayanıklı, verimli ve uyum yetenekleri yüksek koyun ırkları elde edilmiştir.  Buna rağmen koyun …

Buzağı Kayıpları Kader Değildir

    Çaresi Vardır.

1-     İlk koşulumuz, kuru, temiz, havalandırmalı ortam.

2-     Buzağı büyüklerden ayrı bir yerde barındırılmalı.

3-     Anneye doğuma  1 ay kala aşılama. (Septisemi ve enterotoksemi aşısı)

4-     

Buzağılar sürünün geleceğidir.  İyi beslenmiş buzağılar ise “iyi bir sürü” oluşturmanın temelidir.  O sebeple buzağı yetiştirmeye “doğru adımla” başlamak başlıca koşuldur.

Doğru adımla başlamak buzağının hayatta kalmasını sağlamak ile başlar.  Ancak; devamını doğru getirmek gerekir.  Buzağı süt içen …

Süt sığırcılığı ile uğraşanlar aslında nelerle uğraşırlar?

İlk başta bunun yanıtı; ineklere uygun miktar ve kalitede yemler verip, sütünü iyi fiyatla satabilmektir.  Ama işin içindekiler bilirler ki; uğraşılacak birçok konu vardır.

Süt sığırcılığı işletmelerinde olmasını hiç istemediğimiz, fakat zaman zaman …

Sarılık belirtidir.  Öncelikle göz yuvarlağının ve konjunktivanın sararması ile göze çarpar.  Tüm dokular sararır.   Safranın içindeki madde olan bilirubin’in birikmesi ve kana karışması sarılığa sebep olur.

Arkasında yatan sebep karaciğerin veya kanın yıkımlanmasıdır.

Karaciğerde veya kanda yıkımlanmaya yol açan hastalıklar …

Ne yazık ki;  bazen işletmedeki ergin inekleri de kaybederiz.  Bu kayıplara ani ölümler dışında zorunlu olarak mezbahaya gönderilen inekleri de katmak gerekir.

Ani ölümler klostridyum enfeksiyonları sebebiyle, özellikle klostridyum botulinum’un sebep olduğu botulism’den dolayı olabilir.  Bazen Histophilus somni enfeksiyonları da …

Bir çiftlik bu yaz fan koydu.  Serinletme yapmaya başladı.  Kendi ifadelerine göre; 10 litre ortalama süt artışı sağladı.  Çok sayıda ineği olan bu işletme sadece fan ve serinletme sistemi ile büyük kazanç elde etti.  Fan konulmasaydı ortaya çıkacak olan süt …

Sığırlarda ve çoğunlukla sağmal ineklerde görülen, ölüm ihtimali yüksek bir hastalıktır.

Dünya’da ilk defa 1991 yılında rapor edilmiştir.

Hastalık Kanlı Bağırsak Sendromu (HBS=Hemorragic Bowel Syndrome), Jejunal hemorrhage syndrome (JHS) veya Ölü Bağırsak olarak adlandırılmaktadır.

Hastalığın ülkemizdeki durumu ve yaygınlığı konusunda …

Tayleriyoz (theileriosis)  sığırların kan paraziti hastalığıdır.  Etkeni Theileria annulata denilen bir hücre içi protozoon parazittir.

Ülkemizde bundan daha hafif belirtilerle hastalık oluşturan Theileria mutans’ın varlığı da bildirilmektedir.  Koyun ve keçilerde görülmesi muhtemel Theileria etkeni ise farklıdır.  Bizim üzerinde duracağımız etken …

Sığırlar normal miktarda nitratı sindiren ve proteine çevirebilen hayvanlardır.  Geviş getirenlerin işkembesinde bulunan bakteriler nitratı nitrite, sonra amonyağa, amino asitlere ve proteine dönüştürürler.

Ancak çeşitli sebeplerden fazla miktarda nitrat alınması zehirlenmeye sebep olur.  Nitrat zehirlenmesi “oksijensizlik” demektir.

Geviş getiren hayvanların …

Etkeni virüs olan bu hastalık küçükbaşların vebası, koyun – keçi vebası, küçük geviş getirenlerin vebası =PPR olarak bilinir.  Daha çok keçilerde görüldüğü için “Keçi Vebası” denilmekle birlikte, hastalık koyunlarda ve yaban hayatındaki küçük geviş getirenlerde de görülür.

Etken virüstür …

 

Verilen  miktarlar  en  az  olması  gereken  miktar  olup  daha  çok  verilirse  buzağı daha  gürbüz  olur  .  Bu  durum ileride  düve  ,  inek  veya  besi  danası  olduğunda  daha yüksek  performans  göstermesini  sağlar .

Tablo sütle  buzağı  besleyenler  için  de   geçerlidir.…

Sizin İçin Hangi İndeks Uygundur ?

TPI % NM $ % DWP $ %
Verim 46 43 34
Sağlık 28 41 56
Fiziksel Özellikler 26 16 10

Boğa seçimi hayvancılık işletmelerinin en çok üzerinde durması gereken konudur.  Çünkü bugün vereceğimiz kararlar yarını etkileyecektir.  Hem de büyük ölçüde.

Şimdi boğa seçiminde karar verirken baktığımız indeksler var.  Boğa kataloglarının ilk yapıldığı yıllarda sadece 3 veri varken şimdi veriler çoğaldı.  …

Süt endüstrisinde 2025’e kadar neler olacağı hakkında tahmin yürütebilir miyiz ?

Bu yönde süt sektörünün verilerini toplayan ve yayınlayan sütçülük araştırma merkezi IFCN’nin birtakım öngörüleri var.

IFCN Dünya nüfusunun 2015-2025 yılları arasında 1 milyar kişi artacağını tahmin ediyor.  Bu duruma …

Sığır yetiştiriciliği yapan çiftliklerde, ne yazık ki, bazen buzağıların kör olarak doğduklarını biliyoruz.

Amaurosis = Bakar Körlük diyebileceğimiz bu bozukluk büyük oranda buzağının emmek için annesinin memesini bulamaması ile anlaşılır.

Buzağılarda doğmasal körlük ile karşılaştığımızda genellikle ilk akla gelen A …

Dökümanı görüntülemek için tıklayınız.…

Yıllardan beri elime geçen her türlü olanağı kullanarak doğru bilgileri hayvan sahiplerine anlatmaya çalışıyorum.  Gazete, dergi, TV, broşür, web sayfası, sosyal medya ve benzeri iletişim araçlarıyla yetiştiricilere ulaşmaya çalıştığım konularda ilerleme sağlayıp sağlayamadığımı şöyle bir gözden geçirdim.

Temiz havanın yem …

ABD’de bir süt sığırcılığı işletmesinin girişine asılan bu yazı sürü yönetiminin önemli konularına değiniyor.

Buzağılamadan sonra anne inek, yavrusunu yalama içgüdüsü ile temizlemeye başlar.  Bu sayede, buzağıda kan dolaşımı uyarılmış olur.  Ayrıca yavru için gerekli olan besin maddelerini de temin …

Koyun ve keçilerin viral bir hastalığıdır.   Border Disease, Hairy  shaker veya  Fuzzy lambs disease adıyla bilinir.  İngiltere’de 1959 yılında Galler sınırındaki koyunlarda görülen problemler üzerine yapılan araştırmalar sonucu teşhis edildiğinden hastalığa Border (sınır) hastalığı adı verilmiştir.  Keçilerde ise ilk teşhis …

Dünya çapında boğa sperması satan genetik firmaları kız görme turları düzenliyorlar.  Özellikle ABD’den tüm dünya ülkelerine sperma ihracatı yapan firmalar daha sonraları spermaları alıp kullanan ülkelerden bayilerini ve müşterilerini davet edip boğaların kızlarını görmelerini sağlıyorlar.

Son yıllarda, özelikle 2006 yılından …

İneklerde yumurtalık kistleri döl verimi yönünden sığırcılık yapan işletmelerin başına gelen en büyük sorunlar arasındadır.

Doğum yapmış olan bir ineğin tekrar kızgınlık göstermesine ve döl tutmasına engel olan kistler elle ya da ultrasonla kesin olarak teşhis edilirler.

Döl tutmama şikayetiyle …

Ülkemize kırmızı et yetmedi.  Besiye uygun dana ithal ettik.  Sonra kesimlik dana, sonra da et ithal ettik.  İthalata devam ediyoruz.  Besiye uygun danaların fiyatları halen çok yüksek.

Şöyle bir bakarsak;  ithalat yaptığımız ülkelerin temel iki özelliği ortaya çıkar.  Birincisi etçi …

Koyun ve keçilerde apse oluşmasında akla ilk gelen, her zaman, Kazeöz Lenfadenitis (CL, CLA) ya da koyun pseudotüberkülozu denen hastalıktır.  Yetiştiriciler arasında çıban, cırtlak veya çatlak olarak bilinir.  Etkeni Corynebacterium pseudotuberculosis  (CPS) adı verilen bir bakteridir.  Bakteri vücudun dışarıdan görülen …

İneğin doğum yaptıktan sonraki ilk kızgınlığını kaçıncı gün gösterdiği büyük önem taşır.

Doğum sonrası üç önemli görevimiz vardır.  Buzağıyı yaşatmak, süt verimini yüksek seviyede tutmak ve ineğin tekrar gebe kalmasını sağlamak.

İneğin tekrar gebe kalması için kızgınlık göstermesi ve yumurta …

Bu soru çoğunlukla gündeme gelir.  Ancak; arkasında başka sorular taşır.  Antibiyotik hangi sebeple kullanılmış ? İnek için antibiyotik kullanmaya ihtiyaç duyulan hangi problemle karşı karşıyayız ?

Doğumu takip eden saatlerde ve günlerde ineğe antibiyotik enjekte etmeyi gerektiren vakalar genellikle kuru …

Standard Operating Procedure kelimelerinin kısaltılmışı olan SOP her işletmede kullanılması gereken bir yöntemdir.  Tercüme edersek; standart işletme yönetimi veya standart işlemler diyebiliriz.

SOP tüm işletmelerde olduğu gibi hayvancılık işletmelerinde de kullanılmalıdır.  Ülkemizde belli başlı birkaç işletme dışında, ne yazık ki, …

BLONDE DE AQUITAINE

Fransız kökenli bir ırktır. Özellikle ön kısmının, kaburga bölgesinin kaslı olmasıyla tanınır. Bir çok ırkla melezlenebilir. Karkas randımanı çok yüksektir.

  • Akitanya Sarısı olarak tercüme edebileceğimiz bu ırk,  Fransa etçi sığır ırkları arasında sayıca üçüncü sırada yer alır.

CHİANİNA

Orta İtalya kökenli bir ırktır.  ABD’ye götürüldüğü 1970’li yılların ardından Chianina x Angus Melezi Chiangus,  Chianina x Hereford Melezi Chiford,  Chianina x Main Anjou Melezi Chimaine ırkları elde edilmiştir.   Beyazdan griye değişen renktedir.  Vücudunun uç kısımları siyah olabilir.  Yüzü …

Süt sığırcılığı işletmelerinde son yıllarda, kapalı, duvarlı ve gezinti alanı bulunan çok sayıda barınak yapıldığını gözlüyoruz.

Bu tip barınak yapıları ancak; içinde hayvan yokken iyi gibi görünen, içine hayvan konulduktan sonra ise “Sürü Yönetimi” ne aykırı olduğu keşfedilen işletmelerdir.…

Sığırların viral bir hastalığıdır.  Hastalığa Sığırların Gangrenli Nezlesi,  Malignant Catarrhal Fever, Coryza Gangrenosa bovum veya kısaca Koriza adı verilmektedir.

Hastalığın bulaşması kuzu ve koyunlar vasıtasıyla olduğundan yetiştiriciler arasında “Koyun hastalığı”  olarak bilinir.

Hastalığın etkeni Herpesvirus ailesinden, Macavirus genusuna mensup  …

Sığırların bazı anormal davranışları vardır.  Kendini emme veya başka ineği emme, idrar içme, kulak emme, kenar demirlerini çiğneme veya yalama, dil yuvarlama veya dil oynatma bu anormal davranışlardan bazılarıdır.

Hayvanların dil yuvarlamaları, dilini tamamen dışarı çıkarıp sürekli oynatmaları yem tüketiminde …

ABD Virginya Eyaletinde Mount Vernon’da Temmuz 2015’de George Washington’un çiftliğini ve evini ziyaret etmiştim.

ABD Bağımsızlık Savaşının Başkomutanı, ilk Başkanı, 1 Doların üzerinde resmi olan George Washington’un bir çiftçi olduğunu o zaman öğrendim.  Bitkisel ve hayvansal üretim yapan, ürettiklerini satan, …

Koyunların kendi etrafında dönmesi ile ortaya çıkan,  parazitik bir hastalıktır.

Halk arasında Delibaş Hastalığı, bazen de dönmeç adı verilen bu hastalık bir köpek tenyası (şerit) olan Taenia multiceps’in larvasının koyun ve keçi beynine yerleşmesi sonucunda ortaya çıkar.

Köpeklerde şerit hastalığı …

Koyun ve keçilerde ağızda yaralar ile ortaya çıkan birçok hastalık vardır.  Diğer belirtiler ile bir arada değerlendirilmezse hastalıklar birbirleriyle karıştırılabilir. O yüzden ağız yaraları ile seyreden hastalıklarda ayırıcı klinik teşhis için başka belirtiler olup olmadığına özellikle dikkat edilmelidir.

Ağızda, dudaklarda …

Doğru bir teşhis ile doğru dozda ve doğru zaman diliminde kullanılan antibiyotikler olumlu sonuç verirler.

Hayvanım hasta oldu, hangi antibiyotiği kullanayım?

Bu sorunun cevabı bazıları için gayet basittir.  Daha önce kullanılmış bir antibiyotiği kullanabiliriz.  Ama; gerçek böyle değil.

Eğer geriye …

Yeni doğmuş buzağıların sadece tırnaklarının ucuyla basabildikleri doğmasal (Kongenital) bir anormalliktir.  Buzağı yere tırnak ucuyla (sümbük) basabilir.  Tabanıyla basamaz.  Buna sebep olan fleksor (bükücü) tendonun kısa kalmasıdır.

Bu anormalliğe Fransızca’da Bouleture (Buletür) adı verilmektedir.  Buletür’ün arkasındaki asıl sebebin kalıtım olduğu …

Belçika Mavisi etçi sığır ırkıdır.  Arka bacaklarda çift kas (çift gluteus kası) olmasıyla ve et / kemik oranının yüksekliği ile ünlüdür.

Belçika’nın Hesbaye ve Condroz bölgelerinden köken almıştır.  Çok uzun süreli melezlemeler sonucunda, yıllar içerisinde ortaya çıkmış bir ırk olup, …

ABD’nin Wiskonsin Eyaletinde, şimdi üçüncü nesil tarafından yönetilen bir aile işletmesi, Sunburst Dairy, tam örnek alınacak ideal çiftlik ve referans işletme.

Çiftlik sahibi Brian Brown ve Eşi Yogi Brown. Brian’ın eşi Yogi çiftliği yönetiyor.  Brian sadece boğa sperması seçiminde etkin.…

Sığır barınaklarında aydınlatma hem barınak içindeki hayvanlar, hem de işletmede çalışanlar için gereklidir.  Aydınlatma, bilindiği gibi, gün ışığından yararlanma ve ışıklandırma şeklindedir.

Işığın melatonin senteziyle ilgisi vardır.  Melatonin sentezi geceleyin, karanlıkta artar.  Kandaki melatonin seviyesi yükselir.  Bu durum bir dinlenme …

Suni tohumlama ineklerde ırk ıslahında kullanılan yöntemlerin en başta gelenidir.  Evet, birçok yöntem olmakla beraber, halen en çok kullanılan, ırk ıslahı yöntemlerinin yıldızı suni tohumlamadır.

Sektördeki herkes bunu bilmektedir. Ama, suni tohumlamanın en az ırk ıslahındaki rolü kadar sağlık kontrolünde …

Sığırlarda birdenbire süt azalması, iştahsızlık, kanlı, sulu dışkı ile ortaya çıkan bir hastalıktır.  En çok kış aylarında ortaya çıktığı için “Kış ishali, Kış dizanterisi”  olarak isimlendirilmiştir.

Hastalık Koronavirüs ile ilgili olarak ishal ve solunum yolu enfeksiyonlarıyla kombine olabilir.  Bu …

İnek doğduktan sonra bir buzağımız ve alabileceğimiz bolca sütümüz oluyor.  Bize de 3 büyük görev düşüyor.  Yeni doğan yavrumuzu canlı tutmak, süt miktarını en üst seviyeye yani pik seviyesine çıkarmak ve uzun süre yüksek seviyede tutmak, ineği tekrar gebe bırakabilmek.…

ABD’deki Harvard Üniversitesinde Türk Bilim Adamı Prof. Dr. Utkan Demirci tarafından bulunan, halen insanlarda embriyo transferi (Tüp bebek)  teknolojisinde kullanılan çipli sperma hayvancılık sektöründe de kullanılmaya başlandı.

Çip serviks ve uterusun (rahim boynu ve rahmin) yapısını andıran bir düzenek şeklinde …

Buzağıların kusması çok faktörün etkili olduğu bir reflekstir.

Bilindiği gibi buzağıların ön mideleri yoktur.  Sadece şirden (abomasum) adı verilen, geviş getirmeyenlerdeki gibi bir mideleri vardır.

Süt emmeye veya sütle beslenmeye devam edilirken, bir yandan taneli yemler, diğer yandan selülozlu yemler …

İneklerin sağımı süt sığırcılığı çiftliklerinin en önemli konusudur.  Sağımdaki dikkatsizlikler, kurallara uymama, ihmaller sonunda “mastitis” olarak karşımıza çıkıyor.

Böyle bakınca “meme yangısı = mastitis” olaylarının sağım ile, sağımcı ile doğrudan ilgili olduğunu kesinlikle anlıyoruz.

Mastitis bir üçgenin içindedir.  İneğin …

Tabii, burada sağlıklı bir ineğin yatmasından ve geviş getirmesinden söz ediyoruz.

İnekler günlerinin çoğunu yatarak ve geviş getirerek geçiren hayvanlardır.  İnekler günde  4 işlem gerçekleştirirler.  Yem yerler, su içerler, sağıma giderler, yatarlar.  Beşinci işi, eğer gebe değillerse, 21 günde bir …

Geçtiğimiz hafta Almanya’nın Hannover kentinde yapılan Euro Tier fuarına katıldık.

Hannover’de 2 yılda bir yapılan fuar Avrupa’nın en büyük hayvancılık fuarı.  Bu yıl 15-18 Kasım arasında gerçekleştirilen fuarda Türkiye’den çok sayıda ziyaretçi vardı.

Euro Tier fuarı alanı çok büyük ve …

Enerji olmadığında hiçbir şey yapılamadığını günlük yaşamımızdan biliyoruz. Enerjinin önemini olmadığı zaman daha çok anlıyoruz.

İnekler için de enerji çok önemlidir.  İneklerin doğum yaptıktan sonra enerjilerini ve kalsiyum gereksinimlerini karşılamak pek kolay olmuyor. Doğum öncesi rahminde bir yavru büyüten, buzağısına …

Süt sığırcılığında ineklerin yem tüketimi nelere bağlıdır ?

Bu sorunun yanıtı her zaman kuru madde üzerinden verilmelidir.  ABD’de iştah veya yem tüketimi yerine “Kuru madde alımı” şeklinde söylenir.  İneğin iştahı kesilmiş, yemini tüketmiyor ise “Kuru madde alımı düştü

514
Accelerated Genetics’ten yepyeni ve benzersiz iki teknoloji (EKİM 2006);

AFFİRM (Fertility First) ve BOVİTEL

WWS ortaklarından biri olan Accelerated Genetics 2001 yılından beri devam etmekte olan çalışma sonuçlarını Ekim 2006 da Wisconsin?Madison’da yapılan World Dairy Expo’da basına ve dünya’daki …

ABD’de,  Wiskonsin Eyaletinin başkenti Madison’da her yıl 4-8 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen Dünya Süt Sığırcılığı Fuarına katıldık.  Dünyanın en büyük ihtisas fuarı olan WDE (World Dairy Expo) da yenilikleri, gelişmeleri izlemenin yanı sıra sütçü ırklardan her birinin yarışmalarını da izleme fırsatı …

Dökümanı görüntülemek için tıklayınız.…

Dosyayı görüntülemek için tıklayınız.…

1.Beslenme
Enerji noksanlığı, protein-enerji dengesizliği, kuru dönemde bilinçsiz beslenme, sürünün genel durumu, kalitesiz kaba yem, vitamin-mineral noksanlıkları

2.Barınak koşulları
Kapalı, boynundan bağlı ağır sistemleri, kötü bakım koşulları

3.Kızgınlık kontrolü-tohumlama zamanı
Kızgınlığın başladığı zamanın tespiti, tohumlama zamanının kaçırılması

4.Tohumlama esnasında spermanın

Dosyayı açmak için tıklayınız.…

Sığırların solunum yolu enfeksiyonları çok faktörlü hastalıklardandır. Stres faktörleri, viruslar ve bakteriler devreye girerek hastalığı oluştururlar. Bu yüzden tedavi akılcı bir seçenek değildir. Asıl olan korumadır. Koruma stres yapıcı faktörleri önleme, viruslara ve bakterilere karşı aşılama yöntemleriyle mümkün olur. Ancak;

SIĞIRLARDA FİBRİNLİ PNEUMONİ

(Lober Pneumoni=Kruppoz Pneumoni)

Sığırcılıkta rastlanan en önemli hastalıkların başında gelir. Özellikle Besi Sığırcılığında Solunum Sistemi Hastalıkları en büyük kayıba neden olan hastalıklar olma özelliğini sürdürmektedir.

Kayıplar:
1-Ağırlık Kayıpları
2-Ölümlerle Olan Kayıplar
3- Tedavi Masrafları A.B.D.’de

Her ırk bazı genlerin taşıyıcısı olabilir. Modern DNA testleri son yıllarda bu tip genetik kusur ve hastalıkların tanınmasına yardımcı olmuştur. Bu genetik problemler resessif genlerle ilgili olup, buzağıya ebeveynlerinden geçmek suretiyle ortaya çıkarlar. Bunlara birkaç örnek verecek olursak; Zik-Zak hastalığı,

Kalsiyum Fosfor (Ca/P); ineklerin sağlığı, performansı, süt verimi, gebeliği ile ilgili minerallerdir. Belli bir oran içerisinde bulunmalıdırlar. Kalsiyum kemik ve dişlerin gelişimi, kan pıhtılaşması ve kas kontraksiyonları için gereklidir. 

Fosfor yine kemik ve diş gelişiminde rol oynar. Aynı zamanda DNA