Her iş kuralına göre yapılmalıdır. Hayvancılığın da kuralları
vardır. Kurallara uyulmadığında kazalar ve hatta zincirleme kazalar meydana
gelir. Bu yazımızda koyun ve keçi yetiştiriciliğinde sağlık ile ilgili temel
kuralları ele alacağız.

Sürü yönetiminin temel kuralları bu konuda da geçerlidir.
Kuru-temiz, iyi kayıt, iyi gözlem. Tıbbın temel kurallarından en başta geleni
de hayvan sağlığı için geçerliliğini korumaktadır. Hastaları sağlıklılardan
ayırın.

Biyogüvenlik kuralları da unutulmamalıdır. Maruz kalmayı önleyin.
Karantina önlemleri, giriş çıkışın kontrol altında olması vb.

Küçükbaş yetiştiriciliğinde uygun ırk seçimi doğru yapılmalı,
deneyim ve bilim ışığında ırk seçilmelidir.

Koruyucu hekimlik uygulamaları en önemli konudur. Koruyucu
hekimlik barınak, aşılama ve doğru besleme düzenini kapsar.

Barınak dizaynından başlayarak her konuda doğru olanı yapmak
şarttır.

Yanlış barınaklarla, sıkışık, kalabalık, ters yönde yapılmış,
konforsuz ağıllarla işe başlandığında zaten koruyucu hekimliğin büyük bir bölümü
yitirilmiş olur. Daha sonra çok iyi bir yemleme düzeni, harika bir aşılama
programı bile yapılsa tam bir koruyucu hekimlik sistemi kurulmuş olmaz.

Besleme konusunda protein, enerji, kalsiyum, fosfor ve
izminerallerin, diğer yandan kesif ve kaba yemlerin dengeli, eksiksiz, bir
şekilde olmasına dikkat edilmelidir. Baştan düşünülmeyen, fakat sorunlar ortaya
çıktıktan sonra düzeltilmeye çalışılan hatalar kayıplar ile sonuçlanır.

Sorunlar ortaya çıktıktan sonra değil, sorun oluşmasını
önleyecek şekilde hareket edilmelidir. İhtiyaçlar ve dengeler gözetilerek besleme
yapılması şarttır.

İkizlik oranı yüksek ırklardaki Gebelik Toksemisi, Bakır Eksikliği
(Enzootik Ataksi), Selenyum – E vitamini eksikliği (Beyaz Kas Hastalığı)
Raşitizma vb. birçok sorunun koruyucu hekimliği doğru besleme düzeni ile
ilgilidir. Bu örnekler çoğaltılabilir.

Aşılamalarda ihmaller her zaman felaketle sonuçlanır. Temel
aşılar ve bölgeye özel aşılar ihmal edilmeden, zamanında yapılmalıdır. Rapeli
(tekrarı) önerilen aşıların tekrar uygulanması en çok dikkat edilmesi gereken
konudur.

İşletmelerin en önemli sorunlarının başında kuzu ve oğlak
kayıpları gelmektedir. Doğar doğmaz yavruların göbekleri iyotlu bir solüsyon
ile ilaçlanmalı ve hazır antiserum enjekte edilmelidir.

Strese karşı önlem almak başlıca koruyucu hekimlik hizmetidir.
Barınakta ve nakliyede stres yaratıcı unsurlar baştan düzeltilmiş olmalı, eğer
zorunluluk varsa stres giderici yem katkılarıyla stresin bir an önce vücuttan arınması
sağlanmalıdır. Stres daha çok hastalık, daha az verim demektir.

Parazit mücadeleleri sistemli olarak yapılmalı, özellikle gebe
hayvanlara uygun zamanda, uygun ilaçlarla parazit mücadeleleri yapılmasına özen
gösterilmelidir. Parazit mücadelesinde sürü köpeklerinin şerit (tenya) yönünden
ilaçlanması da başlıca önlemlerden biridir. Çünkü; Delibaş Hastalığı’nın sebebi
köpek tenyasıdır.

Mavi Dil, PPR (küçükbaş hayvanların vebası), şap gibi viral
enfeksiyonlar ile ilgili olarak il, ilçe tarım müdürlükleri ile temas kurulması
en önemli koşullardan biridir.

Yavru atmaya sebep olan hastalıklar çoktur ve insanlara
bulaşan (Zoonotik) hastalıklardır.

Bruselloz, Kampilobakteriozis, Koksiellosis, Listeriosis,
Leptospiroz ve Toksoplazmosis yavru atma olaylarında akılda tutulması gereken
ve laboratuvar analizleri ile doğru teşhis gerektiren hastalıklardır. Ayrıca
yavru atma vakalarında mikoplazmaların, küf toksinlerinin de önemi akılda
tutulmalıdır.

Koyun-keçi hastalıklarının teşhisinde, bazen klinik
belirtiler yeterli olmaz. Laboratuvar tetkiklerinden yararlanmak teşhis için
önemlidir.

Önemli bir kural da aşıların, ilaçların prospektüslerine göre
uygulanmasıdır. Prospektüslerde ayrıntısıyla belirtilen uyarılara mutlaka
uyulmalıdır.

Gözlem çok önemli bir sürü yönetimi aracıdır.

Günlük yaşamdan sapmalar, sürünün arkasında kalan, sürüden
ayrı duran hayvanlar ancak iyi gözlem ile belirlenebilir. Bu hayvanları
erkenden görerek müdahale etmek sonradan çıkabilecek büyük sorunları önleyecektir.

Hayvanlar her zaman yürüyüş, dışkı, akıntı yönünden
izlenmelidir. Bunlar sadece temel kurallar olup, her bir başlığın ayrıntıları
vardır. Ayrıntılar tek tek bilinmeli, deneyim ve bilim yoluyla standart
işlemler listesi (SOP) yapılmalı ve listedekiler titizlikle uygulanmalıdır.


Warning: Division by zero in /home/atafehdj/domains/atafenblog.com/public_html/wp-includes/comment-template.php on line 1382